EĞİTMENHABER

cozumlu sorular

İNKILÂP TÂRİHİ ve ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ SORU ve ÇÖZÜMLERİ (*)

 

I. DÜNYA SAVAŞI, MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI – İŞGÂLLER CEMİYETLER

1-Yirminci yüzyılın başlarından itibaren, destekleme ve kalkındırma  görünümü altında,  Osmanlılar üzerindeki etkisini giderek arttıran devlet aşağıdakilerden hangisidir?

   A)   İngiltere       B)   Almanya        C)   İtalya       D)   Fransa       E)   Rusya

Çözüm: 19. yy ın sonlarına doğru, II.Abdülhamit ile Alman İmparatoru II.Wilhelm arasında başlayan kişisel dostluk, daha sonra Osmanlı-Alman dostluğuna dönüşmüştür. Almanya’dan teknik eleman ve subay getirilmiş, askerî eğitim için Almanya’ya subay gönderilmiştir. Osmanlı Devleti’ni I.Dünya Savaşı’na sokan Enver Paşa bu subaylardan biridir ve  oradan Alman hayranı olarak dönmüştür. İngiltere’nin Osmanlı toprak bütünlüğünü garanti etmekten vazgeçmesi de Almanlara yanaşmamızda etkili olmuştur.

 

2-Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlıların Balkanlardaki varlığını 20. yy ın başlarına kadar sürdürmesini sağlayan etkenlerden biri değildir?

   A)   Düzenli ordunun olması

   B)   Âdil bir yönetim uygulaması

   C)   Halka inanç özgürlüğü vermesi

   D)   Millîyetçilik akımlarına karşı etkisiz kalması

   E)   Uluslar arası anlaşmazlıklardan yararlanması

Çözüm: Osmanlı Devleti’nin adaletli yönetimi, halka inanç özgürlüğü vermesi, devletin uzun süre yaşamasının ana sebebidir. 19. yy başlarından itibaren ise, toprakları üzerinde büyük devletlerin çıkar çatışmasından yararlanarak varlığını sürdürmüştür. Ancak, Fransız İhtilâli sonucu ortaya çıkan millîyetçilik akımları karşısında yetersiz kalarak, Balkanlardaki topraklarının büyük bölümünü yitirmiştir.

 

3-Osmanlı Devleti’nin I.Dünya Savaşı’na girmesi savaşın gidişi  üzerinde nasıl bir etkide bulunmuştur?

                A)   Savaşı İttifak Devletlerinin lehine döndürmüştür

                B)   Savaşı geniş bir alana yaymıştır

                C)   ABD’nin savaşa girmesini hızlandırmıştır

                D)   İtalya’nın savaşa girme olasılığını arttırmıştır

                E)   Dünya güçler dengesini bozmuştur

Çözüm: Osmanlı Devleti, 20. yy a çöküş içinde girmesine rağmen, toprakları, Karadeniz’den Hint Okyanusu’na kadar uzanıyordu. Savaşa girmesiyle, bu toprakların tamamı savaş alanı hâline gelmiştir. Başlangıçta, bir Avrupa savaşı olarak sona ereceğine inanılan I.Dünya Savaşı, Asya ve Afrika’ya da yayılmıştır.

 

4-I.Dünya Savaşı’nın uzamasına aşağıdakilerden hangisinin sebep olduğu söylenebilir?

   A)   Kafkas Cephesi                            C)   Çanakkale Cephesi                                                         E)   Irak Cephesi

   B)   Kanal Cephesi                                              D)   Suriye – Filistin Cephesi

Çözüm: Tercihlerde verilenlerin hepsi Osmanlı toprakları üzerinde açılan cephelerdir. En kanlı olanı da Çanakkale Cephesi’dir. İtilâf Devletleri Çanakkale Cephesi’ni geçip İstanbul’u alabilselerdi, Alman ordularının doğusundan da bir cephe açılacaktı. Ayrıca, kıtlık çeken Rusya’ya denizden  yardım gidecek, oradaki ihtilâlin çıkması ileri bir târihe kayabilecek, dolayısıyla savaş  daha kısa sürede bitecekti.

 

5-M. Kemâl, Çanakkale Muharebesi’nde, ordu komutanından, savaş bölgesindeki bütün kuvvetlerin kendi emrine verilmesini, Sakarya Muharebesi’nde de TBMM’den,  başkomutanlıkla birlikte Meclisin yetkilerini istemiştir.

Bu istekler, O’nun kişiliğinin hangi yönüne örnek gösterilebilir?

   A)   Açık sözlülüğüne          C)   Titizlik ve güç tutkusuna                E)   Tez canlılığına 

   B)   İnandırma gücüne         D)   Kendine olan güvenine       Cevap: D

 

6-Aşağıdakilerden hangisi Çanakkale Muharebesi’nin sonuçlarından biri değildir?

   A)   İtilâf Devletlerinin Ruslara gerekli askerî ve gıda yardımı yapamaması

   B)   I.Dünya Savaşı’nın uzaması

   C)   Yarım milyona yakın insanın ölmesi

   D)   İngiliz ve Fransız donanmalarının büyük kayıp vermesi

   E)   Rusya’nın I.Dünya Savaşı’ndan çekilmesi

Çözüm: ilk dört şık doğrudan, E  şıkkı dolaylı sonucudur.

                                                       

7-I.Dünya Savaşı’nda Arapların Türklere karşı İngilizlerle birlikte hareket etmesi, aşağıdaki görüşlerden hangisinin geçerliliğini yitirdiğini gösterir?

   A)   Halkçılık                                      C)   Devletçilik                                      E)   Milliyetçilik

   B)   Batıcılık                                        D)   Ümmetçilik       Cevap: D

 

8-Aşağıdakilerden hangisi, I.Dünya Savaşı sonunda imzalanan antlaşmaların ortak özelliklerinden biri değildir?

A)   Yeni devletler kurulmasını sağlama

                B)   Yeni siyasî rejimler ön görme

                C)   Askerî sınırlamalar getirme

                D)   Bazı devletlerin sınırlarını değiştirme

                E)   Ekonomik yükümlülükler içerme

Çözüm: İmzalanan antlaşmalarla, Osmanlı, Avusturya-Macaristan, Almanya ve Çarlık Rusyası imparatorlukları yıkılmıştır. Yenilen devletlere, askerî sınırlamalar ve savaş tazminatı ödeme yükümlülüğü getirilmiştir. Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan’ın sınırları değişmiş, yeni devletler kurulmuştur. savaşın sonuçlarından hoşnut olmayan ülkelerde rejim değişiklikleri olmuştur. Bu rejimler totaliter olduğundan, gâlip devletlerin işine gelmemiştir. Rusya’da Komünizm, Almanya’da Nazizm ve İtalya’daki Faşizm rejimlerine karşı cephe almışlardır.

 

9-Mekke ve Medine’nin bulunduğu Hicaz Bölgesi’nin Osmanlı egemenliğinden çıkması, aşağıdaki savaşların hangisinin bir sonucudur?

                A)   Doksanüç Harbi                                             D)   Birinci Balkan Savaşı     

                B)   Trablusgarp Savaşı                         E)   Birinci Dünya Savaşı     

                C)    İkinci Balkan Savaşı

Çözüm: Hicaz Bölgesi, Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi (1516 Mercidabık, 1517 Ridaniye Savaşları) sonunda Osmanlı egemenliğine girmiştir. Arapların İngilizlerle iş birliği yapmaları yüzünden I.Dünya Savaşı sırasında bu topraklardan çekilmişizdir. Arap toprakları, savaş sonrasında İngiliz ve Fransız mandasına girmiştir.

 

10-M. Kemâl’in tanınması ve Millî Mücadele’nin önderi olarak kabûl edilmesi, aşağıdakilerden hangisinin etkisi en çoktur?

                A)   Derne’de İtalyan kuvvetlerini durdurması

                B) Muş ve Bitlis’i Ruslardan geri alması

                C)   Halep’in kuzeyinde düşmanı durdurması

                D)   Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurması

                E)   Çanakkale Muharebesi’ni kazanması

Çözüm: M. Kemâl, kurmay yüzbaşı olarak Şam’a atandığında Vatan ve  Hürriyet Cemiyeti’ni kurarak, İstibdat yönetimi ile mücadeleye başlamıştır. Daha sonra mücadelesini İttihat ve Terâkki Cemiyeti içinde sürdürmüştür. Ancak, İttihatçıların ileri gelenleriyle, “ordu politikaya karışmamalıdır” ilkesinde anlaşamadığı için, cemiyetten ayrılmış, kendini tamamen askerlik mesleğine vermiştir. İşte, başarılar da bundan sonra ardarda gelmeye başlamıştır. Önce Trablusgarp Savaşı’nda Derne ve Tobruk’ta İtalyanlara, Muş ve Bitlis’te Ruslara karşı zafer kazanmış, Halep’in kuzeyinde İngilizleri durdurmuştur. Başarılarından en önemlisi ise, Çanakkale Muharebelerinin kazanılmasında oynadığı roldür.  

 

11-M. Kemâl,

   I.    I. Dünya Savaşı’na  Osmanlı  Devleti’nin  de girdiği günlerde bu savaşta

         Almanların yenileceğini,

   II.   Çanakkale Muharebesi’nin sonlarına doğru, düşmanın birkaç gün içinde

          çekilebileceğini,

   III.  1937’de İtalya’nın  Habeşistan’a  saldırmasıyla İkinci Dünya Savaşı’nın

           başlamış olduğunu söylemiştir.

   Bunlar, M. Kemâl’in kişiliğinin hangi yönüne örnek oluşturur?

                            A)           Barışçılık                                                                              D)          Topluma yön verebilecek yollar bulabilme

                            B)            İleri görüşlülük                       E)           Savaşın amaç değil araç olduğuna inanma

                            C)           Türk milletinin gücüne güvenme           Cevap:  B

 

12-M. Kemâl hareket noktamız olursa, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklılık gösterir?

   A)   I. Dünya Savaşı                                       D)   31 Mart İsyânı’nın bastırılması

   B)   I. Meşrûtiyet’in ilânı      E)   II. Meşrûtiyet’in ilânı

   C)   Trablusgarp Savaşı

Çözüm: I.Meşrutiyet’in ilân edildiğinde (1876)  M. Kemâl doğmamıştı.

                                              

13-İngiltere  Musul’u  aşağıdakilerden  hangisine  dayanarak  işgâl    etmiştir?

     A)   Mondros Ateşkes Antlaşması          D)   Mudanya Ateşkes Antlaşması

     B)   Sevr Antlaşması                                                                          E)   Ankara Antlaşması       

     C)   Lozan Antlaşması           Cevap: A

 

14-Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra yurdumuzun düşmanlar tarafından işgâl edilmesine Osmanlı Hükûmeti’nin kayıtsız kalması karşısında, Türk halkının ilk tepkisi ne olmuştur?

     A)   Yeni bir hükûmet kurmak                                         D)   Düzenli bir ordu kurmak

     B)    Direniş cemiyetleri kurmak                       E)   Yeni bir meclis oluşturmak

     C)   Saltanatı kaldırmak

Çözüm: İşgâller karşısında Osmanlı devleti’nin yetersiz ve kayıtsız  kalması, Türkleri kaderiyle baş başa bırakmıştır. Bunun üzerine halk, işgâller karşısında kendini savunabilmek için direniş cemiyetleri kurmuştur. Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri de denilen bu örgütler, işin siyasî yönünü bölgesel olarak yürütürken, yine halkın içinden çıkan Kuvva-i Millîye de vurucu (silâhlı) gücünü oluşturmuştur. Bölgesel olarak kurulan direniş cemiyetlerinin (Millî cemiyetler) çalışmaları, Sivas Kongresi’nde birleştirilmiş, bölgesel savunmadan millî savunmaya geçilmiştir.

 

15-Aşağıdakilerden hangisi, Kuvva-i Millîye’nin oluşturulmasının sebeplerinden biri değildir?

     A)   Osmanlı Devleti’nin I. Dünya savaşı’ndan yenik çıkması

     B)   Mondros Ateşkes Antlaşması uyarınca Türk ordusunun terhis edilmesi

     C)   Osmanlı  hükûmetlerinin  Türk  halkının  can  ve     mal      güvenliğini

            koruyamaz hâle gelmesi

     D)   İtilâf Devletlerinin Mondros hükümlerini tek taraflı olarak uygulaması

     E)   Osmanlı Hükûmeti’nin Sevr Antlaşması’nı onaylaması    Cevap: E

 

16-Kuvva-i Millîye başlangıçta hangi devletin Anadolu’daki işgâllerine karşı bir tepki olarak oluşmuştur?

     A)   Yunanistan D)   Rusya       B)   Fransa     E)   İtalya      C)   İngiltere

Çözüm: İlk silâhlı direniş hareketi Fransızlara karşı Adana-Dörtyol çevresinde olmuştur. Ancak, isim olarak alındığında, ilk kez Batı Anadolu’da Yunan işgâllerine karşı ortaya çıkan direniş güçlerine verilen isimdir.

 

17-Ülkenin kurtuluşunun padişah ve halifenin buyruklarına sıkı sıkıya uymakla mümkün olacağına inanan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Trakya Paşaeli Cemiyeti

     B)   İzmir Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti

     C)   Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti

     D)   Sulh ve Selâmet-i Osmaniye Fırkası

     E)   Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti    Cevap: D

 

18-Aşağıdakilerden hangisi, ülke topraklarının azınlıklara verilmesi düşüncesine karşı kurulan direniş cemiyetlerinden biri değildir?

     A)   Trakya Paşaeli Cemiyeti

     B)   Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti

     C)   Trabzon ve Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti

     D)   Redd-i İlhak Cemiyeti

     E)   Mavri Mira Cemiyeti

Çözüm: Mavri Mira cemiyeti Mondros’tan sonra Rumlar tarafından kurulmuştur. Amacı, Trakya ve Batı Anadolu’yu Yunanistan’a katmaktır. Diğerleri  Milli cemiyetlerdir.

 

19-Mondros’tan sonra, Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti şu kararları almıştır:

     I.   Hiçbir şekilde göç edilmeyecek,

     II.  Bilim, iktisat ve din alanlarında örgütlenilecek,

     III.Doğu vilayetleri gerektiğinde savunulacak.

Bu kararların başlıca amacı aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Bölgedeki Türkleri, azınlıklara oranla her yönden daha güçlü tutma

B)   Benzer amaçlı milli cemiyetleri birleştirme

C)   Diğer Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerine kendi gücünü gösterme

D)   Erzurum’da millî bir kongre yapılmasını sağlama

E)   Cemiyetin bölgedeki şube sayısını arttırma

Çözüm: Cemiyete yukarıdaki kararları aldıran sebep, I. Dünya Savaşı’ndan sonra yayınlanan Wilson İlkeleri’nin nüfusla ilgili maddesidir.  Cevap: A

 

20-İtilâf Devletlerinin 1919’da Türklerin Batı Anadolu’da Hıristiyanları katletmek üzere olduğu şeklindeki asılsız haberi dünya kamu oyuna yaymalarının amacı ne idi?

A)   Anadolu’daki iç isyânları desteklemek

B)   Sevr Antlaşması’nın imzalanmasını çabuklaştırmak

C)   İzmir’in  işgâlini haklı göstermek

D)   İstanbul’un işgâlini haklı göstermek

E)   Anadolu’da zararlı cemiyetlerin kurulmasını hızlandırmak

Cevap: C  bkz. soru 34  ve  41

NOT: Irak’taki kafa kesmeler provokasyon kokuyor. Öyle ya, Batılılar, köle ticaretine dünya kamu oyunun olumsuz tepki vermemesi için kara Afrikalıları karikatürlerde “yamyam” olarak göstermemişler miydi? Çanakkale’de şehit erimizin kafasını kesip Yeni Zelanda’da evinin salonunda teşhir eden de uygar! Batılı idi…

 

21-Mondros Ateşkes Antlaşmasının imzasından sonra, Osmanlı Hükûmeti galip devletlerin etkisi alına girmiş, millete karşı sorumluluklarını yerine getiremez olmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi bu durumun bir sonucu değildir?

A)   Erzurum ve Sivas kongrelerinin yapılması

B)   Bölgesel direnişlerin başlaması

C)   Anadolu halkının Osmanlı Hükûmeti’ne olan güvenini yitirmesi

D)   Anadolu halkının M. Kemâl’in çevresinde toplanması

E)   Gizli Antlaşmaların yapılması

Çözüm: Soruda verilen zaman Mondros’tan sonradır. Sonuçları da bundan sonra olmalıdır. Gizli Antlaşmalar I. Dünya Savaşı sürerken imzalanmıştır.

 

22-Kurtuluş Savaşı’yla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi ileri sürülemez?

     A)   Doğu Cephesi’nde Ermenilerle savaşılmıştır

     B)   Yunanlılara karşı başlangıçta savunma savaşları yapılmıştır

     C)   İtalyanlara karşı Kuvva-i Millîye birlikleri ile savaşılmıştır.

     D)   Batı    Cephesi’nde    Kuvva-i   Millîye    kaldırılarak  düzenli   orduya

            geçilmiştir

     E)   İngilizlerle doğrudan savaş yapılmamıştır

Çözüm: Ermenilere karşı savaşı, TBMM tarafından Doğu Cephesi Komutanlığı’na atanan Kâzım Karabekir yürütmüş, onları yenerek, TBMM’nin ilk antlaşması olan Gümrü imzalanmıştır. Yunanlılara karşı, Büyük Taarruz’a kadar savunma savaşı yapılmıştır (ordu yeni olduğu için). İtalyanlarla savaşılmamıştır. Çünkü, İtalyanlar, İzmir’in kendilerinden alınıp Yunanlılara verilmesi karşısında İtilâf Devletleri bloğundan kopmuş, Anadolu Hareketi’ne karşı düşmanca tutum izlemekten vazgeçmiş, sağlık hizmetleri vermeye başlamış, bu yolla, Türk halkın sevgisini kazanarak Anadolu’da ileriye dönük nüfuz bölgeleri kurmayı plânlamışlardır. İngilizler savaşmamış, çünkü, Çanakkale’de Türklerin ne kadar zorlu olduğunu görmüş, içeride demokratik bir ülke oldukları için, kayıpları konusunda kamu oylarının baskısından çekinmiş, maşa kullanmayı tercih etmişlerdir. Değilse, verimli Aydın Ovası’nın pamuğuna herkesten çok İngiltere’nin ihtiyacı vardır. Oradan aldığı pamuğu (en çok pamuğun Çukurova’da yetiştirildiği gibi yaygın bir kanı var; yanlış) deniz yoluyla ülkelerine götürmüş, tekstil olarak dokuyup, Osmanlı ve henüz el tezgâhlarından kurtulamamış diğer pazar ülkelere satmışlardır. Bizde ilk demiryolunu Aydın-İzmir arasında İngilizler yapmıştır(1856-1860); pamuğu trenle İzmir limanına götürmek için. İşte bu sömürgeci devletin, önce İtalya’ya bıraktığı İzmir ve çevresini daha sonra Yunanistan’a peşkeş çekmesinin cevabı burada yatmaktadır; İtalya, bölgeyi kendi adına sömürebilecek güce sahiptir. Güçsüz Yunanistan ise...

 

23-Aşağıdakilerden hangisi Sanayi İnkılâbı için söylenemez?

     A)   İlk kez İngiltere’de başlamıştır  

                 B)   Hammadde ve pazar ihtiyacı artmıştır

     C)   Avrupa’da İhtilâl Savaşları başlamıştır

     D)   Devletler arası rekabet artmıştır

     E)   Kültürlerin birbirleriyle yakınlaşmasına yol açmıştır      Cevap: C

 

24-Osmanlı Devleti’ni I. Dünya Savaşı’na sokan İttihat ve Terakki Fırkası’nda egemen olan fikir akımı aşağıdakilerden hangisi idi? 

     A)   Osmanlıcılık                              C)   Türkçülük        E)   İslâmcılık        

     B)   Lâiklik                                                       D)   Batıcılık

Çözüm: Osmanlıcık, Fransız İhtilâli’nin getirdiği milliyetçilik akımının, çok uluslu Osmanlı İmparatorluğu’ndan kopmaları engelleyebilmek için izlenmiş, başarılı olmamış, Balkan Savaşları ile iflas etmiştir. Balkan Savaşlarından sonra Türkçülük akımı çok güçlenmiştir. İttihatçıların bunu devlet politikası hâline getirmesi, I. Dünya Savaşı’nda yardımlarına ihtiyaç duyduğumuz Arapları tedirgin etmesi açısından iyi olmamıştır. İslâmcılık, İttihat terakki iktidarından önce Padişah II. Abdülhamit’in izlediği bir politikadır.

 

25-Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na girmesiyle ortaya çıkan bir durum değildir?

     A)   Savaş geniş bir alana yayılmıştır                                               D)   Savaşın süresi uzamıştır

     B)   Almanlar  ölçüde rahatlamıştır                                  E)   Yeni cepheler açılmıştır

     C)   Batı Trakya Osmanlı devleti’ne katılmıştır                                               Cevap: C

 

26-Aşağıdakilerden hangisi İtilâf Devleti değildir?

     A)  İngiltere    B)  Bulgaristan    C)  Rusya     D) Japonya     E) Yunanistan

Cevap: B

 

27-Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’nda topraklarımızda savaştığımız cepheler arasında yer almaz?

A)   Suriye-Filistin Cephesi                 C)   Irak Cephesi                                 E)   Kanal Cephesi                                 

B)    Makedonya Cephesi                    D)   Kafkas Cephesi                       Cevap: B

 

28-Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’nın sonuçları arasında yer almaz?

     A)   Yenilen devletlerde rejim değişikliği olmuştur

     B)   Boğazlar Fransa’ya bırakılmıştır

     C)   Milletler Cemiyeti kurulmuştur

     D)   Yeni millî devletler doğmuştur

     E)   Avrupa’da denge boşluğu oluşmuştur    Cevap: B

 

29-Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı sonunda kurulan devletlerden değildir?

     A)  Litvanya     B) Estonya      C) Sırbistan     D)  Macaristan    E)  S.S.C.B

Cevap: C

 

30-Aşağıdakilerden hangisi Almanya’nın Osmanlı Devleti’ni I. Dünya Savaşı’na sokma sebeplerinden biri değildir?

     A)   Avrupa’daki savaş yükünü azaltmak

     B)   Boğazlara sahip olmak

     C)   Halifenin dinî ve siyasî gücünü kullanmak

     D)   Geçiş yollarını kontrol altında tutmak

     E)   Rusya’ya ulaşılmasına engel olmak               Cevap: B

31-Aşağıdaki cemiyetlerden hangisi Mustafa Kemâl tarafından kurulmuştur?  (1999)

     A)   Vatan ve Hürriyet Cemiyeti      

     B)   Redd-i İlhak Cemiyeti

     C)   İslam Teali cemiyeti                  

     D)   Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

     E)   Milli Kongre Cemiyeti                  Cevap: A                                                                                                    

 

32-I. Dünya Savaşı’nın çıkmasında, aşağıdaki etkenlerden hangisinin en az rol oynadığı savunulabilir?  (1999)

     A)   Ekonomik yayılma politikası

     B)   Avrupa’da Alman-Fransız anlaşmazlığı

     C)   Balkanlarda Rus, Avusturya-Macaristan anlaşmazlığı

     D)   Ulusçuluk düşüncesi

     E)   Hânedan çekişmeleri       Cevap: E                                                                                       

               

33-Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti’nin Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalamasının sonuçlarından biri değildir?   (1999)

     A)   Osmanlı ülkesinin işgal edilmesi için ortam oluşması

     B)   Osmanlı Devleti’nin savunma gücünden yoksun kalması

     C)   Balkanların Osmanlı ülkesinden kopması

     D)   Osmanlı ülkesinde ulusal cemiyetlerin kurulması

     E)   Osmanlı devleti’nin hukuki varlığının devam etmesi

Çözüm: Balkanların Osmanlı ülkesinden kopması, Mondros’un sonucu değildir. Fransız İhtilâli’nin getirdiği milliyetçilik akımlarını özellikle Rusların kaşıması sonucu I. Dünya Savaşı’ndan önce ortaya çıkmış bir durumdur. 

 

34-I.   Dünya savaşı sırasında gerçekleşen;   (1999)

     I.   Kanal harekatı

     II.  Rusya’da Bolşevik İhtilali

     III.Yunanistan’ın İtilâf (Anlaşma) Devletlerinin yanında yer alması

gelişmelerinden hangisi, Gizli Antlaşmalarda değişiklik yapılmasına neden olmuştur?

A)   Yalnız I     B)   Yalnız II      C)    I ve II        D)   I ve III      E)   II ve III                                                                             

Çözüm: Gizli Antlaşmalarla Doğu Anadolu, Trakya’nın bir bölümü ve Boğazlar Rus, Akdeniz ve Ege bölgeleri İtalyanlara bırakılmıştır. Rusya’da ihtilâl çıkınca Brest-Litowsk Antlaşması’nı imzalayan Ruslar I. Dünya Savaşı’ndan çekildikleri gibi, kendilerine bırakılan topraklardan vazgeçtiklerini de açıklamışlardır. Bunun üzerine, Doğu Anadolu’nun Ermenistan ve Kürdistan arasında bölüştürülmesine karar veren İtilâf (Anlaşma) Devletleri, Boğazları da ortaklaşa işgâl etme kararı almışlardır. İtalyanlara bırakılan İzmir ve çevresi ise, daha sonra savaşa Yunanistan da

girince İngilizler tarafından İtalyanlardan alınarak Trakya ile birlikte onlara verilmiştir.    Cevap: E

                                              

35-Birinci Dünya savaşı sırasında, Mekke Şerifi Hüseyin ve oğulları Osmanlı Devleti’ne karşı İngilizlerle birleşerek bir Arap devleti kurmak istemişlerdir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?   (1999)

     A)   Dini duyguların ikinci planda kaldığının

     B)   Hıristiyanlar arasında Haçlı zihniyetinin önemini yitirdiğinin

     C)   Sömürgecilik hareketlerinin sona erdiğinin

     D)   İslam dünyasında ilk ayrılıkların başladığının

     E)   Osmanlı Devleti’nin Arapları azınlık saymadığının                    

Cevap: A.  (İkinci Meşrutiyet’in ilânını izleyen günlerde İttihatçıların İstanbul’da halkın dağarcığına“yalan söylüyorsam Arap olayım”deyişini yerleştirdiklerini yazmadan duramıyorum).

 

36-Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra, işgalci devletlere tepki olarak ortaya çıkan direniş kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?  (1999)

     A)   Wilson Prensipleri Derneği       C)    Kuva-i Milliye                  E)   Tesanüt grubu

     B)   İngiliz Muhipler Derneği                           D)    Kuva-i İnzibatiye      Cevap: C                                                                                    

37-Aşağıdakilerden hangisi, Mustafa kemal’in İttihat ve Terakki Partisi’nden ayrılmasının nedenlerinden biridir?  (2000)

     A)   Yıldırım Orduları Komutanlığı’na atanması

     B)   Askerlerin siyasi hayata karışmasına karşı olması

     C)   Hareket Ordusu’nun kurmay başkanı olması

     D)   Osmanlı Devleti ile İtalya arasında çıkan savaşa katılması

     E)   Veliaht Vahdettin ile Almanya seyahatine çıkması      Cevap: B                                                                                            

38-Türk orduları Birinci Dünya Savaşı’nda,    (2000)

     I.   Sarıkamış

     II.  Çanakkale

     III. Kanal

     Cephelerinin hangilerinde başarılı olmuştur?   

A)       Yalnız I   B)  Yalnız II    C)  Yalnız III                D)  I ve III     E)  II ve III        Cevap: B                                                                            

 

39-Anlaşma Devletleri Anadolu’yu aşağıdakilerden hangisine dayanarak işgal etmişlerdir?    (2001)

     A) Londra Antlaşması      C) Sevr Antlaşması              E) Paris Antlaşması

     B)   Berlin Antlaşması      D)   Mondros Ateşkes Antlaşması       

Çözüm: İtilâf devletleri, Anadolu’yu, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. Maddesi’nde yer alan, “İtilâf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek herhangi bir stratejik noktayı işgâl etme hakkına sahiptir” hükmüne dayanarak işgâl etmişlerdir.

 

40-Aşağıdakilerden hangisi I.Dünya Savaşı sonrasında ABD’nin önderliğinde, dünya barışını korumak için kurulan örgüttür?   (2002)

     A)   NATO                                                                      C)   Sadabat Paktı                                                  E)   Milletler Cemiyeti           

                 B)   Balkan Antantı                               D)   Birleşmiş Milletler                          Cevap: E                                                                                     

 

41- I.    Paris Konferansı

      II.   Amiral Bristol Raporu

      III.  Londra Konferansı

      IV.  General Harbord raporu

      Yukarıdakilerin hangilerinde Türklerin  milli davalarında haklılığını   

       gösteren ifadeler yer almıştır?    (2003)

A)   I ve II      B)  II ve III      C)   III ve IV    D)   II ve IV      E)   I ve IV

Çözüm: Amiral Bristol Raporu-ABD’li ve İtilâf devletleri delegelerinden oluşan bir kurul, Yunanistan’ın İzmir’i işgâlinden sonra bölgeye gönderilmiştir. Kurul,

         -bölgede nüfus çoğunluğunun Türklere ait olduğunu,

         -Hıristiyanların katledilmediğini,

         -katliamların sorumlusunun Yunanistan olduğunu açıklayarak,

Türklerin mücadelelerinde haklılığını ortaya koymuştur.

General Harbord Raporu-Amerikalı general raporunda, Ermenilerin Doğu Anadolu’da çoğunlukta olmadığını ve bölgenin Türklere ait olduğunu açıklamıştır. Buna rağmen, İtilâf Devletleri Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 24. Maddesi’ni Sevr Antlaşması’nda uygulamaya koyarak, Doğu Anadolu’da bir Ermenistan yaratmışlardır.

 

MİLLÎ MÜCÂDELE (HAZIRLIK – EYLEM - İNKILÂP EVRELERİ)

 

42-Amasya Genelgesi’nin, Kurtuluş Savaşı’ndaki önemi en çok hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır?

     A)   Anadolu ve Trakya’nın her yanına duyurulmuş olmasından

B)   Kurtuluş Savaşı’nın gerekçe ve yöntemini belirtmesinden

C)   İşgâllerin başlamasını izleyen günlerde hazırlanmış olmasından

D)   Halkı, düşmana karşı silâhlı direnişe çağırmış olmasından

E)   İstanbul Hükûmeti’ne karşı bir hareket niteliği taşımasında

Cevap: B

 

43-Osmanlı Hükûmeti’nin millete olan sorumluluğunu yerine getirmediği, ilk kez aşağıdakilerden hangisinde kamu oyuna duyurulmaya çalışılmıştır?

     A)   Erzurum Kongresi                     C)   Amasya Görüşmesi          E)   Sivas Kongresi             

                 B)   TBMM                                                                                         D)   Amasya Genelgesi        Cevap: D

 

44-M. Kemâl’in, Millî Mücadele’nin sürdüğü yıllarda Türk milletine, “milletin geleceğini, milletin kendi iradesi belirleyecektir” ilkesini benimsetmeye çalışmasının  temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Saltanatı yabancı güçlerin etkisinden kurtarmak

     B)   Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerini birleştirmek

     C)   Meclis-i Mebusan’ın toplanmasını sağlamak

     D)   Yönetim şeklini değiştirmek

     E)   Padişahın yetkilerine ortak olmak

Çözüm: Bir milletin kendi geleceğini kendisini belirlemesi cumhuriyet yönetiminin veya onun ileri adımı olan demokrasinin tanımıdır.   Cevap: D

 

45-Amasya Genelgesi’nde, Sivas’ta toplanacak kongreye katılacak delegelerin, Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak cemiyetleri ve belediyeler  aracılığıyla  seçilmeleri istenmiştir.

Bu isteğin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Kararların, halkın istekleri doğrultusunda alınmasını sağlamak

     B)   Anadolu’da toplanacak kongrelerin ayısını arttırmak

     C)   Bölgesel direnişleri başlatmak

     D)   İşgâl güçleri arasında görüş ayrılığı yaratmak

     E)   İstanbul Hükûmeti’nin gözünü korkutmak

Çözüm: Amasya Genelgesi olağanüstü bir dönemde yayınlanmıştır. Durum acildir. Dolayısıyla bu günkü anlamda bir seçim yapılabilmesi mümkün değildir. Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri ve belediye başkanları halkı temsil eden kurumlardır. Onların kararları, dolaylı da olsa halkın kararları olacaktır.

 

46-Amasya Genelgesi’nde, Sivas’ta toplanacak kongre için gelecek delegelerin seçimini Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak cemiyetleri ve belediyelerin yapması istenmiştir.

Bu yolla ulaşılmak istenen amaç aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurulmasını teşvik etme

     B)   Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin gücünü halka duyurmak

     C)   İşgâl güçlerinin dikkatini Sivas’ta yapılacak kongreye çekmek

     D)   Millî Mücadele taraftarı kişilerin seçilmesini sağlamak

     E)   Delegelerin can ve mal güvenliklerini sağlamak

Çözüm: Bu kuruluşlar Millî Mücadele taraftarıdırlar. Doğal olarak bunların seçeceği kişiler de aynı düşüncede olacaktır.

 

47-Kurtuluş Savaşı’nın başladığı günlerde M. Kemâl, askerî alandan çok bir millet meclisi kurmaya öncelik vermiştir. O’nun bu yolla ulaşmak istediği amaç nedir?

     A)   Millî güçleri birleştirmek

     B)   Dışarıdan ekonomik yardım almak

     C)   Kurtuluş Savaşı’nı başlatmakta haklı olduklarını dünyaya duyurmak

     D)   Kendi yetkilerini arttırmak

     E)   İç isyânlara son vermek     Cevap: A

 

48-“Millî egemenliğimizin koşulsuz olarak gerçekleştirilmesi”ne ilk kez nerede karar verilmiştir?

     A)   Erzurum Kongresi’nde                                              D)   Sivas Kongresi’nde

     B)   Amasya Görüşmesi’nde                                            E)   Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde

     C)   İlk TBMM’de                             Cevap: A

 

49-Erzurum Kongresi kararları  arasında,

“millî iradenin ve toplanan millî güçlerin Padişahlık ve Halifelik makamını kurtaracağı” hükmü de yer almıştır.

Millî egemenlik anlayışına ters düşen böyle bir karar alınmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir? 

     A)   İtilâf Devletlerinden çekinilmesi

     B)   Ortamın rejim değişikliğine uygun olmaması

     C)   İmparatorluğun çökmesinin önlenmek istenmesi

     D)   Osmanlı Hükûmeti’nin desteğine ihtiyaç duyulması

     E)   Halifeliğin gücünden yararlanılmak istenmesi

Çözüm: Millî bağımsızlık sağlanmadan, millî egemenliği gerçekleştiremezsiniz. Ülkenin kurtarılması da ancak halkın ezici çoğunluğunun birlik ve beraberliği içinde sağlanabilirdi. Dolayısıyla mücadelede saltanat ve hilafet yanlısı halkın da desteğine ihtiyaç vardı. Cevap: B

 

50-Kurtuluş Savaşı’nın devam ettiği günlerde Anadolu’ya geçerek mücadeleye katılanlardan bazıları, M. Kemâl’in, “İzmir cephesi’ne gidip komutayı eline alması gerekirken, kendi tutkusunu gidermek için hükûmet kurmakla uğraştığını” ileri sürmüşlerdir.

Bu görüş, aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmış olamaz?

     A)  Ülkenin bir an önce düşman işgâlinden kurtarılması isteğinden

     B)   Hükûmet kurma çalışmalarının savaşı uzatacağı düşüncesinden

     C)   İstanbul Hükûmeti’nin ülkeyi kurtarabileceği inancından

     D)   M. Kemâl’in daha çok askerî alanda başarılı olacağı inancından

     E)   Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurtuluş için yeterli görülmesinden

Çözüm: Millî Mücadele’ye katılanlar, İstanbul Hükûmeti’nden umudu kestikleri için harekete dahil olmuşlardır. Cevap: C. Diğer şıklar, farklı kesimlerin bakış açılarıdır.

 

51-“Heyeti Temsiliye, Doğu Anadolu’nun bütününü temsil eder” kararı, “Heyeti Temsiliye, yurdun bütününü temsil eder” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

Bu yeni düzenleme, aşağıdakilerden hangisinde yapılmıştır?

     A)   Balıkesir Kongresi                     C)   Erzurum Kongresi                          E)   Sivas Kongresi

     B)   Alaşehir Kongresi                      D)   Nazilli Kongresi

Çözüm: İlk karar Erzurum, ikincisi Sivas Kongresi’nde alınmıştır.

 

52-İtilâf Devletleri, Erzurum ve Sivas kongrelerinin dağıtılması yönünde ciddi önlemler almazlarken, son Osmanlı Mebusan Meclisi’nin Misâk-ı Millî’yi kabûl ve ilân etmeleri üzerine bu meclisi kapatmışlardır.

İtilâf  Devletlerinin   Erzurum   ve   Sivas    kongrelerine   karşı  önlem      almamış olmaları nasıl açıklanabilir?

     A)   Kongre üyelerinin tepkilere karşı çok geniş önlemler almış olmalarıyla

     B)   Erzurum ve Sivas’ın İstanbul’dan uzak olmasıyla

     C)   Anadolu Hareketi’nin önemini anlamaktan uzak olmalarıyla

     D)   Kendi aralarında ortak bir amacın sağlanmamış olmasıyla

     E)   İstanbul    Hükûmeti’nin    gücüyle   bu    kongrelerin     dağıtılacağına

            inanmalarıyla      Cevap: C

 

53-Sivas Kongresi’nden sonra Temsilciler Kurulu, İstanbul Hükûmeti ile yönetim yönünden ilişki ve her türlü haberleşmeyi kesmiş, İstanbul’dan Anadolu’ya atanan komutan ve valileri kabûl etmeyerek geri göndermiştir.

Temsilciler    Kurulu’nun    bu    tutumunun    amacı   aşağıdakilerden

hangisidir?

     A)   İtilâf devletlerinin dostluğunu kazanmak

     B)   Yerel yönetim birimi sayısını azaltmak

     C)   İstanbul Hükûmeti’ne bağlı olmadığını göstermek

     D)   Düzenli ordu kurmak

     E)   Anadolu’daki ayaklanmaları önlemek    Cevap: C

 

54-Aşağıdakilerden hangisinde millî güçlerin birleştirilmesine karar verilmiştir?

     A)   Erzurum Kongresi                                     B)   Amasya Görüşmesi

C)   Sivas Kongresi                                                               E)    Son Osmanlı Mebusan Meclisi     

                D)   Amasya Genelgesi          Cevap: C

 

55-Kurtuluş Savaşı sürerken, M. Kemâl, “Artık İstanbul Anadolu’ya hâkim değil tâbi olmak mecburiyetindedir” görüşünü savunmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi bu görüşü destekleyen bir gerekçe olamaz?

     A)   İstanbul’un işgâl edilmesi

     B)   Millî Mücadele hareketinin güç kazanması

     C)   M. Kemâl’in Çanakkale Muharebelerinde büyük başarı kazanması

     D)   Anadolu’da düzenli ordunun kurulması

     E)   Osmanlı Devleti’nin işgâller karşısında etkisiz kalması      Cevap: C

 

56-Kurtuluş savaşı’nın Hazırlık Dönemi’nde yerel ve millî kongreler yapılmış, ardından TBMM açılmıştır.

Bu gelişmeler, aşağıdakilerden hangisi için bir hazırlık sayılamaz?

     A)   Yeni bir devlet kurma                                                                  D)  Millî egemenliği hâkim kılma

                 B)   Millî bağımsızlığı kazanma                               E)  Yerel yönetimlere ağırlık verme

     C)   Demokratikleşme sürecini başlatma

Çözüm: Yerel yönetimler veya yerel direniş örgütlerinin faaliyetleri bölgeseldir; millî değildir. Kurtuluş Savaşı, ancak, millî bilincin sağlanabilmesi ve millî güçlerin birleştirilmesiyle kazanılabilirdi. Millî bütünlük sağlanmaya çalışılırken, yerel yönetimlere ağırlık verilmesi düşünülemez.

 

57-Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu Hareketi’nin İstanbul Hükûmeti’nce de tanındığını gösterir?

     A)   Bahriye Nazırı Salih Paşa’nın Amasya’ya gönderilmesi

     B)   M. Kemâl’in Temsilciler Kurulu Başkanı seçilmesi

     C)   Ali Fuat Paşa’nın batı Cephesi Komutanlığı’na atanması

     D)   Millî direniş cemiyetlerinin birleştirilmesi

     E)   Kâzım Karabekir Paşa’nın Doğu Cephesi Komutanlığı’na atanması

Cevap: A

 

58-Aşağıdakilerden hangisi, İstanbul Hükûmeti’nin, Sivas Kongresi’nde seçilen Temsilciler Kurulu’nu tanıdığına kanıt olarak gösterilebilir?

     A)   Londra    Konferansı’na   TBMM    Hükûmeti   ile   birlikte     temsilci

            göndermesi

     B)   M. Kemâl ile Amasya Görüşmesi’ni yapması

     C)   Mebusan Meclisi’nin toplanmasını kabûl etmesi

     D)   Misak-ı Millî’nin kabûl edilmesine ses çıkarmaması

     E)   Lozan Konferansı’na temsilci göndermek için TBMM’ye başvurması

Cevap: B

 

59-Amasya Protokolü ile Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti, yasal bir kuruluş olarak İstanbul Hükûmeti’nce tanınmıştır.

İstanbul  Hükûmeti  tarafından tanınması,   bu cemiyete hangi konuda  önemli bir imkân sağlamıştır?

     A)   Temsilciler Kurulu’nun oluşturulması

     B)   M. Kemâl’i başkan seçmesi

     C)   Üyelerini seçimle belirlemesi

     D)   Millî cemiyetleri bünyesinde toplaması

     E)   Siyasî etkinliğini arttırması

Çözüm: Anadolu Hareketi’ne kuşkuyla bakan vatanseverlerin Millî Mücâdele içinde yer almalarını sağlamış, böylece, hareketin siyasî etkinliği giderek artmaya başlamıştır.

 

60-İstanbul Hükûmeti, Amasya Protokolünde yer alan “Temsil Kurulu’nun rızası olmadan düşmanlarla barış görüşmelerine gidilmemesi” kararını reddetmiş, “Mebusan Meclis’nin toplanması” kararını ise kabûl etmiştir. İstanbul Hükûmeti’nin,  Temsil Kurulu’na    verilmek  istenen  yetkiyi  kabûl etmemekle ulaşmak istediği amaç, aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   İstanbul’un işgâl edilmesini engellemek

     B)   Temsil Kurulu’nu Osmanlı Meclisi’nde etkili hâle getirmek

     C)   İtilâf Devletleriyle ilişkileri geliştirmek

     D)   Merkezî otoriteyi korumak

     E)   Millî birliği sağlamak    Cevap: D

 

61-Son Osmanlı Mebuslar Meclisi’nde alınacak kararların taslağını M. Kemâl hazırlamıştır. Sadece vatanın bütünlüğünü korumaya yönelik (Misâk-ı Millî) kararlarda taslağa uyulmuş, diğerlerinde uyulmamıştır.

Milletvekillerini   böyle   farklı  kararlar  almalarında aşağıdakilerden  hangisi en çok  etkili olmuştur?

    A)   Çoğunluğun saltanata bağlı olması

    B)   Kendi çıkarlarını koruma çabasına girmeleri

    C)   Demokratik kurallara uymaya çalışmaları

    D)   İtilâf Devletlerinin baskısından korkmaları

    E)   Çoğunluğun manda taraftarı olması

 Çözüm: Misâk-ı Millî kararları, Sivas Kongresi kararları doğrultusunda hazırlanmıştır. Milletvekillerinin çoğu saltanata bağlı oldukları için, millî egemenlikle ilgili kararlar taslaktan çıkartılmış, sadece vatanın bütünlüğünü ilgilendiren kararlar kabûl edilmiştir.

62-Misâk-ı Millî’de Batum, Ardahan, Kars ve Batı Trakya için gerekirse halk oyuna gidilebileceği görüşüne yer verilmiştir.

Bu yörelerin hangi  özelliğinden dolayı halk oylamasının çıkarlarımıza uygun olacağı düşünülmüştür?

                A)   Stratejik bakımdan önemli bölgelerde olmaları

                B)   Uzun süreden beri Osmanlı yönetiminde bulunmaları

                C)   Halkının çoğunluğunun Türk olması

D)  Verimli tarım topraklarına sahip olmaları                                                                                                  E)   Temsilcilerinin Meclis-i Mebusan’da etkili olmaları   Cevap: C

 

63-Erzurum Kongresi’nin aşağıdaki kararlarından hangisi, Misâk-ı Millî’de de yer almıştır?

     A)   Milletin iradesini egemen kılmak esastır

     B)   Azınlıklara egemenlik ve ayrıcalık tanınamaz

     C)   Manda ve himaye kabûl olunamaz

     D)   Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez

     E)   Osmanlı Hükûmeti’nin dağılması karşısında, millet tümden direnişe ve

            savunmaya geçecektir

Çözüm: Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi ve Misak’ı Millî’nin ortak kararı, “millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez” dir.

 

64-Osmanlı Devleti’nde, İtilâf  Devletlerinin aşağıdaki girişimlerinden hangisi doğrudan millî iradeyi yok etmeyi amaçlamıştır?

     A)   Boğazların yönetimine el koymaları

     B)   Meclis-i Mebusan’ı dağıtmaları

     C)   Osmanlı ordusunun büyük bir bölümünü terhis ettirmeleri

     D)   Toros tünellerini denetim altına almaları

     E)   Ulaşım ve haberleşmeye el koymaları

Çözüm: Millî irade, millî egemenlik demektir. Millî irade, halkın seçtiği milletvekillerinden oluşan meclis tarafından yürütülür. Meclisin yok edilmesi demek millî iradenin yok edilmesi demektir.  İçinde meclis olan  şık aranır bu tip sorularda.

 

65-Aşağıdakilerden hangisi, M. Kemâl’e, Millî Mücadele’yi padişah adına da yürüttüğünü söyleme imkânı vermiştir?

     A)   İstanbul’un İtilâf  Devletleri tarafından işgâl edilmesi

     B)   M. Kemâl’in istifa ederek hem askerlik hem görevinden ayrılması

     C)   İstanbul Hükûmeti’nin M. Kemâl’i öldürtmek istemesi

     D)   Bazı devlet adamlarının İstanbul’dan ayrılarak Anadolu’ya geçmesi

     E)   M. Kemâl’in Amasya’da İstanbul Hükûmeti temsilcisiyle görüşmesi

Çözüm: Millî Mücadele, işgâlcilere karşı başlatılmıştır. İşgâl sözünün geçtiği bir şık aranmalıdır. İstanbul işgâl edildiğine göre, padişah İtilâf Devletlerinin tutsağı durumuna düşmüş demektir. Kendi isteği doğrultusunda karar verebilmekten yoksundur. M. Kemâl, bunu kullanarak TBMM’deki saltanat yanlılarının da desteğini almak istemiştir.

 

66-Aşağıdakilerden hangisi son Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nın onayından geçmiştir?

A)   Takrir-i Sükûn Kanunu                                                  D)   Hıyanet-i Vataniye Kanunu

B)   İstiklâl Mahkemeleri                                                                      E)   Misâk-ı Millî

C)   Tekâlif-i  Milliye Emirleri

Çözüm: Son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ı, M. Kemâl ile Salih Paşa arasında yapılan Amasya Protokolü’nde alınan karar gereği 12 Ocak 1920’de İstanbul’da toplanmıştır. 28 Ocak 1920’de, ülkenin bağımsızlık ve bütünlüğünü esas alan Misâk-ı Millî Kararları’nı kabûl ve ilân etmiştir. Millî Mücadele’yi destekleyen bu karar, İtilâf Devletlerinin işine gelmediği için, İstanbul’u bu kez resmî olarak işgâl etmiş, Meclis-i Mebusan’ı dağıtmışlardır. Diğer seçenekler ilk TBMM’nin faaliyetleri içinde yer alır. Burada bir konuya dikkat! Diyelim; Sınav Komisyonu, Tekâlif-i Millîye Emirlerini M. Kemâl’in tek başına değil TBMM ile birlikte çıkarttığını kabûl edebilir.

 

67-I.     İstanbul’un İtilâf Devletlerince gayri  resmî işgâl edilmesi

     II.    Heyet-i Temsiliye (Temsil Kurulu)’nin Ankara’ya gelişi

     III.   Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nin toplanması

     IV.   Sivas Kongresi

     V.    Amasya Genelgesi

     VI.  Erzurum Kongresi

     VII. Amasya Görüşmesi

     Yukarıdaki     olayların     kronolojik     sıralaması       aşağıdakilerden 

      hangisidir?

     A)   V-VI-VII-IV-II-I-III                               D)   VII-VI-V-IV-III-II-I

     B)   I-V-VI-IV-VII-II-III                                E)   III-II-VI-V-IV-I-VII

     C)   II-III-V-VI-IV-VII-I         Cevap:  ?

 

68-İtilâf Devletlerinin Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nı kapatmaları, aşağıdaki gelişmelerden hangisine yol açmıştır?

     A)   Erzurum ve Sivas kongrelerinin yapılmasına

     B)   Millî cemiyetlerin birleştirilmesine

     C)   Amasya Görüşmesi’nin yapılmasına

     D)   Amasya Genelgesi’nin yayınlanmasına

     E)    TBMM’nin Ankara’da açılmasına    Cevap: E   

 

69-M. Kemâl, millî güçleri birleştirmek amacıyla öncelikle aşağıdakilerden hangisinin kurulmasına ağırlık vermiştir?

     A)   Düzenli bir ordu                                        D)   Bölgesel cemiyetler     

     B)   Yeni bir meclis                                                                          E)   İstanbul Hükûmeti ile diyalog

     C)   Devletlerle iyi ilişkiler

Çözüm: Amasya Genelgesi’nde alınan kararlardan biri, “milletin geleceğini, milletin kendi iradesi belirleyecektir” idi. Bu da ancak, bir meclisin açılması ve mevcut hükûmetin, meclisin denetimine girmesiyle mümkün olabilirdi.

 

70-Erzurum ve Sivas kongrelerinde seçilen Temsil Kurulu’nun görevi, aşağıdaki oluşumların hangisiyle sona ermiştir?

     A)   TBMM’nin açılmasıyla

     B)   Batı Cephesi’nin oluşturulmasıyla

     C)   İstanbul’un işgâl edilmesiyle

     D)   Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kurulmasıyla

     E)   Kuvva-i Millîye’nin oluşturulmasıyla

Çözüm: Temsil(ciler) Kurulu (Heyet-i Temsiliye), ilk kez Erzurum Kongresi’nde oluşturulmuş, kongre adına “yürütme” görevini üstlenmiştir. Yetkileri Doğu Anadolu ile sınırlanmıştır. Sivas Kongresi’nde yetkileri  arttırılmış, bütün yurdu temsil eder hâle getirilmiştir. İlk yürütme yetkisini de Ali Fuat Paşa’yı Batı Cephesi Komutanlığı’na (Kuvva-i Millîye Komutanlığı) atamakla kullanmıştır. Milleti temsil eden bu kurulun varlığı, TBMM’nin açılmasıyla sona ermiştir.

 

71-Misak-ı Milli’de;  (1999)

     I.   Batı Trakya

     II.  Kars, Ardahan, Artvin

     III. Arap ülkeleri

     IV. Doğu Trakya

yörelerinden    hangilerinin    siyasi  geleceklerinin   belirlenmesi    için halkoylaması  yapılması istenmiştir?  

     A)   Yalnız I                                                     C)   I, II ve III                                        E)   Yalnız II

     B)   II, III ve IV                                D)   I ve IV                                             Cevap: C                                                                             

 

72-Millî Mücadele’nin temelini oluşturan ve M. Kemâl’in başkanlığını yaptığı  millî kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Kuvva-i Millîye         C)   Merkez Heyeti          E)   Kuvva-i İnzibatîye

     B)   Hareket-i Millîye       D)   Heyet-i Temsilîye     Cevap: D

 

73-Mustafa Kemal’in Erzurum Kongresi’ne katılması aşağıdakilerden hangisiyle meşrûluk kazanmıştır?   (1999)

     A)   Erzurum’da   bulunan   XV. Kolordu  Komutanı  Kazım   Karabekir’in

            Mustafa Kemal’i desteklemesi

     B)   Mustafa Kemal’in Ordu Müfettişliği görevinde bulunması

     C)   Kongre  üyelerinden  birinin  istifa etmesi  ve  Mustafa Kemal’in onun

            yerine geçmesi

     D)   Mustafa Kemal’in kongre başkanlığına seçilmesi

     E)   İstanbul    Hükümeti’nin      Erzurum      Kongresi’nin      toplanmasını

            engelleyememesi      Cevap: C                                                                                 

 

74-Milli Mücadele döneminde    (1999)

     I.   Ulusal cemiyetler kurulması

     II.  TBMM’nin açılması

     III. Saltanatın kaldırılması

     IV. TBMM’nin yetkilerinin bir süre için Mustafa Kemâl’e verilmesi

     V.  1876 Anayasası’nın yürürlükte kalması

     Konularının hangilerinde görüş ayrılığı olmuştur?  

     A)   I ve II      B)   III ve IV      C)   I ve III      D)   IV ve V      E)   II ve III

Cevap : ?                                                                                              

Not :  TBMM’de, yetkilerin 3 aylığına M. Kemâl’e devredilmesi konusunda  görüş ayrılığı olduğu yaygın bir kanı; yanlış; bkz. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri.

 

75-Kurtuluş Savaşı’nda;   (1999)

     I.   Mevcut siyasi partilerin hiç birinin amaçlarına hizmet edilmemesi

     II.  Ali Fuar Paşa’nın Kuva-i Milliye Kumandanlığına getirilmesi 

     Kararları aşağıdakilerden hangisinde alınmıştır?

     A)   Amasya Görüşmesi   C)   Erzurum Kongresi         E)  Sivas Kongresi  

                 B)   Alaşehir Kongresi     D)   Son Osmanlı Mebuslar Meclisi    Cevap: E                                                                      

76-Milli Mücadele Dönemi’nde;  (1999)

     I.    Padişah iradesine karşı bir ayaklanma başlatılmalıdır.

     II.  Türk ulusu işgallere katlanmak yerine, bağımsız yaşamak için

           savaşmalıdır.

     III. Ordu, alınan kararların uygulanmasında görevlendirilmelidir.

     düşünceleri ilk kez aşağıdakilerden hangisinde ele alınmıştır?  

     A)   Erzurum Kongresi      C)   Sivas Kongresi         E)   Amasya Genelgesi

     B)   İlk TBMM                                  D)   Amasya  Görüşmesi       Cevap: E                                                                                                       

77-Sivas Kongresi’nde delegeler, vatanın kurtuluşu ve mutluluğundan başka hiç bir kişisel amaç izlemeyeceklerine, mevcut siyasi partilerden hiç birinin amaçlarına hizmet etmeyeceklerine dair yemin etmişlerdir.  (2000

 

Aşağıdakilerden hangisi, böyle bir yemine gereksinim duyulmasının nedenlerinden  biridir?   

     A)   Ülkede birlik ve beraberliğe gerek duyulması

     B)   Azınlık   milletvekillerinin    meclise    girmesinin   sakıncalı    olacağı

            düşüncesi  

     C)   Müdafaa-i Hukuk kuruluşlarının yaygınlaştırılmak istenmesi

     D)   Kongrenin toplanmasının Cemiyetler Kanunu’na aykırı olması

     E)   Mebuslar Meclisi’nin kapalı olması                          Cevap: A                                                                              

 

78-Erzurum Kongresi’nde alınan “Temsilciler Kurulu doğuyu temsil eder” kararı, Sivas Kongresi’nde “Temsilciler Kurulu vatanın tümünü temsil eder” şeklinde değiştirilmiştir.   (2000)

Bu değişiklik Sivas Kongresi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine

bir kanıttır?  

     A)   Katılan üye sayısının daha az olduğuna

     B)   Ulusal bir kongre olduğuna

     C)   Temsilciler Kurulu seçiminin çok zor geçtiğine

     D)   Bazı üyelerin üyeliklerinin saklı tutulduğuna

     E)   Manda ve himayenin kesinlikle reddedildiğine     Cevap: B                                                                                    

79-Temsilciler Kurulu,   (2000)

     I.   İstanbul  Hükümeti’nin   yaptığı  işlerin  Mebuslar  Meclisi’nce  kontrol

          edilmesini

     II.  Anlaşma  Devletleri   ile  Osmanlı  Devleti   arasında   yapılacak    barış

           konferansına  Temsilciler  Kurulu’nca  da uygun bulunacak  kimselerin

           katılmasını

     III. İstanbul   Hükümeti’nin   Anadolu     ve      Rumeli  Müdafaa-i   Hukuk

           Cemiyeti’ni resmen tanımasını istemiştir.

     Temsilciler   Kurulu’nun   bu    isteklerinin    hangilerinde,     Anadolu 

     Hareketi’ni  siyasallaştırmak amacı vardır?  

     A)   Yalnız I                                                     C)   Yalnız II                                         E)   II ve III

     B)   Yalnız III                                   D)    I ve III                            Cevap: B

 

80-I.    Alaşehir Kongresi   (2001)

      II.  Sivas Kongresi

      III. Afyon Kongresi

      IV. Erzurum Kongresi

    Yukarıdaki   kongrelerden   hangilerinde,    manda   ve    himayenin

    reddedilmesi kararsı alınmıştır?

     A)   I ve II                                         C)   I, III ve IV                                      E)   II ve IV

     B)   I ve III                                        D)   II, III ve IV

Çözüm:  Manda ve himayecilik ilk kez Erzurum Kongresi’nde reddedilmiştir. Sivas Kongresi’nde bir daha gündeme gelmemek üzere tekrar reddedilmiştir. Cevap  :  E

 

81-28 Ocak 1920’de kabul edilen Misak-ı Milli kararları aşağıdaki kuruluşlardan hangisi tarafından alınmıştır?   (2002)

    A)   Erzurum Kongresi                      C)   Meclis-i Mebusan                           E)   Sivas Kongresi               

                B)   Temsil Heyeti                                  D)   I. TBMM                                                         Cevap: C                                                                                                  

82-Temsilciler Kurulu, Amasya Görüşmeleri’nde İstanbul Hükümeti’nden Sivas Kongresi’nin saptadığı dış politikaya uymasını istemiştir. Buna göre; Temsilciler Kurulu’nun aşağıdakilerden hangisini vurguladığı savunulur? (2004)

     A)   Yabancı sermayeden yararlanması

     B)   Malta sürgünlerinin geri getirilmesi

     C)   Manda ve himayenin reddi

     D)   Mebuslar Meclisi’nin İstanbul’da toplanması

     E)   Anlaşma Devletleri ile barış görüşmesi yapılması

Çözüm: Bu soruda cevaba yönelik ip ucu dış politika sözünde. Cevap: C

 

83-Misak-ı Milli’de alınan “Türkiye’deki azınlıklara komşu memleketlerdeki Türklere verilen haklar kadar hak verilecektir” kararı ile ne yapılmak istenmiştir?  (2004)

                A)   Azınlıklara hak vermede eşitlik temel alınmıştır

                B)   İtilaf devletleri ile iyi ilişkiler kurulmak istenmiştir

                C)   Azınlıklara daha çok hak verilmiştir

                D)   Yabancı memleketlerdeki Türklerin yönetime katılması amaçlanmıştır

                E)   Azınlıkların göç etmesi istenmiştir                  Cevap: A

 

84-Aşağıdakilerden hangisi I.TBMM’nin açılışından önce olmuştur?

    A)   Misâk’ı Millî’nin ilân edilmesi

    B)   Takrir-i Sükûn Kanunu’nun çıkarılması

    C)   Hıyanet-i vataniye Kanunu’nun çıkarılması

    D)   İstiklâl Mahkemeleri’nin kurulması

    E)   Tekâlif-i Millîye Emirleri’nin çıkarılması    Cevap: A

 

85-M. Kemâl, 23 Nisan 1920’de Meclise verdiği önergede “geçici kaydıyla bir hükûmet reisi tanımak veya padişah kaymakamı atamak doğru değildir” demiştir.

    M. Kemâl bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini anlatmak istemiştir?

    A)   İstanbul Hükûmeti ile anlaşmaya çalışılacağını

    B)   Halifeliğin kaldırılacağını

    C)   Kendisinin meclis başkanı seçileceğini

    D)   Hükûmet ve meclis başkanlarının aynı kişi olacağını

    E)   Meclisin, kararlarında bağımsız olması gerektiğini

Çözüm: Geçici  bir  hükûme t başkanı veya padişah vekili atamak TBMM’nin

padişaha bağlı olduğu izlenimini yaratırdı. Bu durum da bağımsız karar alınmasını  engellerdi.

 

86-Aşağıdakilerden hangisi, I. TBBM’nin kuruluş amaçları arasında yer almamıştır?

    A)   Millî birliği gerçekleştirme                                                         D)   Düzenli bir ordu kurma

    B)   Vatanı düşmandan kurtarma                                     E)   Halifeliği kaldırma

    C)   Millî iradeyi egemen kılma

Çözüm: Bağımsızlık sağlanmadan inkılâplar yapılamazdı. Halifeliğin kaldırılması inkılap hareketleri içinde gerçekleştirilmiştir; I.Meclis’in kuruluş amaçları arasında yer almaz.

 

87-I.TBBM yeni Türk Devleti’ne işlerlik kazandırmak amacıyla aşağıdakilerden hangisini diğerlerinden daha önce gerçekleştirmiştir?

    A)   Saltanatı kaldırmak

    B)   Yeni bir anayasa hazırlamak

    C)   Başkomutanlık Kanunu’nu kabûl etmek

    D)   Meclis Hükûmeti kurmak

    E)   Sovyet Rusya ile dostluk antlaşması yapmak

Çözüm: Bir devletin işlerlik kazanabilmesi için, öncelikle, işleri yürütecek olan bir hükûmetin kurulması gerekir. TBMM başkanını seçtikten hemen sonra bir meclis hükûmeti kurmuştur.

 

88-I.TBMM Hükûmeti üyeleri kimler arasından seçilmiştir?

    A)   Kurtuluş Savaşı’nı yürüten komutanlar

    B)   Meclis dışındaki yetenekli kişiler

    C)   Osmanlı Meclis-i Mebusan üyeleri

    D)   Meclis Başkanlığı’nca belirlenen kişiler

    E)   TBMM üyeleri

Çözüm: 1921 Anayasası’na göre, yasama, yürütme ve yargı gücü sadece TBMM’ye aittir. Hükûmet de, yürütme görevini üstlenen organdır. Kendi üzerinde bir güç tanımayan bu meclisin, dışarıdan bakan ataması düşünülemez. Cumhuriyet’in ilânı ile Meclis Hükûmeti sisteminden Kabine sistemine geçilince, dışarıdan da bakan alınır duruma gelinmiştir.

 

89-TBMM’nin aşağıda aldığı kararların hangisinde, cumhuriyet yönetimine geçileceği en kesin bir şekilde ifade edilmiştir?

    A)   Bakanlar TBMM’ye karşı sorumludur

    B)   TBMM başkanı hükûmetin de başkanıdır

    C)   Kurulacak hükûmet sürekli olacaktır

    D)  Yasama ve yürütme görevleri TBMM’ye aittir

    E)   Padişah ve halife, TBMM’nin çıkracağı yasaya göre yerini alacaktır

Çözüm: Cumhuriyet yönetiminde egemenlik kayıtsız-şartsız millete aittir. Millet, egemenlik hakkını, seçtiği milletvekillerinden oluşan TBMM aracılığıyla kullanır (Temsili Demokrasi). Madem ki, yasama ve yürütme görevi TBMM’ye aittir, yönetim de cumhuriyet olacaktır.

 

90-Aşağıdakilerden hangisi, I.TBMM’nin aldığı kararlardan biri değildir?

    A)   İstiklâl marşı’nın kabûl edilmesi

    B)   Millî Hükûmet’in kurulması

    C)   Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun kabûl edilmesi

D)   Moskova’ya bir kurul gönderilmesi

    E)   Teşvik-i  Sanayi Kanunu’nun kabûl edilmesi     Cevap: E

 

91-Aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası’nın dayandığı  ilkelerden değildir?

    A)   Millî egemenlik           C)   Güçler birliği                                                  E)   Meclisin üstünlüğü   

                B)   Tek meclis                                                      D)   Tek dereceli seçim

Çözüm: Bu soru ancak eleme yoluyla yapılabilir; özel ilgi duyulmadıkça 1921 Anayasası’ndaki seçim sistemini bilmek mümkün değildir. 1921 Anayasası’nın ilk üç maddesinde “hâkimiyetin kayıtsız şartsız millete ait olduğu; yasama, yürütme ve yargı gücünün TBMM’de toplandığı ve Türkiye Devleti TBMM tarafından idare olunur” esasları vardır. Türkiye’de sadece 1876 Kanun-i Esâsî’si ve 1961 Anayasası çift meclis sistemini ön görmüştür. Milletvekili seçimleri iki dereceli seçim sistemine göre yapılmıştır. Önce milletvekilini seçecek delegeler belirlenmiş, sonra bu delegeler milletvekillerini seçmişlerdir.   Cevap: D

 

92-I.   Vatan ve milletin kurtuluşunu her şeyin üstünde tutma

    II.  Ülke yönetimini elinde bulunduran tek organ olma

    III. Kurduğu hükûmeti devam ettirme

    IV. Lâik düzene geçmeyi  amaçlama

    V.  Dış ilişkilerde güçlü olma prensibini benimseme

    Yukarıdakilerden hangileri,  I.TBMM’nin  Millî Mücadele’nin  sonuna 

     kadar  düzenli çalışmasını ve süratle karar almasını sağlamıştır?

    A)   I ve II       B)   III ve IV       C)   I ve V       D)   V ve IV       E)   II ve V

Çözüm: TBMM, güçler birliği sistemini benimsediği için, ülke yönetiminde tek söz sahibi güçtür. Dolayısıyla işler hızlı yürümektedir. Ayrıca, vatan ve milletin kurtuluşunu her şeyin üzerinde tuttuğu için, farklı fikirleri bir amaç etrafında birleştirebilmiştir. Bu durum da, işlerin hızlı ve düzenli biçimde yürümesini sağlamıştır.   Cevap: A

 

93-Millî Mücadele’nin devam ettiği günlerde Batı Anadolu’daki Kuvva-i Millîye birliklerine emir gönderilerek, suçlu görülen vatandaşların cezalandırılmaması, bunların İstiklâl Mahkemeleri’ne verilmesi istenmiştir.

Bu emrin, aşağıdaki amaçlardan hangisine yönelik olduğu söylenemez?

     A)   Devlet otoritesini gerçekleştirme

     B)   Suçluların cezalandırılmasını geciktirme

     C)   Millî  birliklerin, savunma dışındaki yetkilerini sınırlandırma

     D)   Halkın Kuvva-i Millîye’ye olan güvenini koruma

     E)   Suçluyu suçsuzdan ayırma

Çözüm: Yargılama görevi mahkemelere aittir. Belirli hukuk kuralları içinde yapılır. Kuvva-i Millîye şeflerinin yargılaması keyfîdir. Hukuk devleti olma yolunda çaba gösteren ve ordu birliklerinin sadece savaşla ilgilenmesini isteyen TBMM’nin bu duruma izin vermesi söz konusu olamazdı. Bu emirde, suçluların cezalandırılmasının geciktirilmesi amacı yoktur.

 

94-TBMM Hükûmeti Osmanlı yönetiminin aşağıdaki uygulamalarından hangisine karşı çıkmamıştır? 

     A)   Sevr Antlaşması’nı imzalaması

     B)   Lozan barışı görüşmelerine katılmak istemesi

     C)   Kuvva-i İnzibatiye’yi Anadolu’da harekete geçirmesi

     D)   Damat Ferit Paşa’yı görevden alması

     E)   İtilâf Devletleri’yle iş birliği yapması

Çözüm: TBMM, kendisinin yararına olacak bir duruma karşı çıkmamıştır. Şu hâlde, seçeneklerden hangisi TBMM’nin işine gelir? Elbette Sadrazam Damat Ferit Paşa’nın görevden alınması. “Manikürlü-pedikürlü” Damat Ferit, ülkeyi İngiliz mandasına sokmak için var gücüyle çalışmış, Millî Mücâdele’yi boğmak için her yola başvurmuştur.

 

95-I.TBMM’nin yeni bir devlet düzenine geçilmesini sağlayıcı yönleri de bulunmasına rağmen bu yönleri ön plâna çıkartılmamıştır.

Böyle bir tutumun amacı aşağıdakilerden hangisidir?

     A)  İtilâf Devletlerinin,TBMM’ye karşı düşmanca davranmalarını önlemek

     B)  Vatanın kurtarılmasına öncelik vermek

     C)  Azınlıkların ayrı devlet kurma girişimlerini önlemek

     D)  Komşu devletlerin güvenini kazanmak

     E)  Kanun-i Esâsî’den yararlanmayı sürdürmek.     Cevap: B

 

96-Aşağıdakilerden hangisi, I.TBMM Dönemi gelişmelerinden değildir?

     A)   Yeni bir hükûmet kurulması                     D)   Düzenli ordunun kurulması

     B)   Çok partili düzene geçilmesi                     E)   Vatanın düşmandan temizlenmesi

     C)   Yeni bir anayasa yapılması

Çözüm: Türkiye’de çok partili düzene 1946’da geçilmiştir. 1924 ve 1930’da -ki girişimler  başarısız olmuştur.

 

 

 

97-23 Nisan 1920’de kurulan TBMM’nin 1 Nisan 1923’te yenilenmesinin ana sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Meclisin, o yılların zor koşulları altında yıpranmış olması

     B)   Çok partili hayata geçilmeye çalışılması

     C)   M. Kemâl’in etrafında idealistlerin toplanması

     D)   Lozan görüşmelerine yeniden başlanacağı düşüncesinin güçlenmesi

     E)   Yeni bir seçim sisteminin denenmek istenmesi

Çözüm:  I.TBMM açıldığında, kesin barış sağlanıncaya kadar göreve devam etme kararı almıştır. Ancak, seçimlerin yenilenmesi TBMM’nin yetkileri arasında idi. Meclisin yıprandığını gören  M. Kemâl, yaptığı kulislerle TBMM seçimlerinin yenilenmesi kararını aldırmıştır.  ( Öte yandan, M. Kemâl, Eylem Evresi’nden sonra yapmayı düşündüğü inkılâplara destek verecek kişileri meclise sokmak istemiştir).

 

98-I.   Yeni Türk Devletinin ilk anayasasının kabûlü

     II.  Mudanya Ateşkes Antlaşması

     III. Saltanatın kaldırılması

     IV. Gümrü Antlaşması’nın imzalanması

     V.  Ankara Antlaşması (*)

     Yukarıdaki olayların kronolojik dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   I-IV-V-II-III            C)   III-IV-I-II-V              E)   IV-I-V-II-III

     B)   II-V-III-I-IV            D)   V-I-IV-III-II                                     Cevap: ?

 

99-1878 Berlin Antlaşması ile Rusya’ya bırakılan Kars ve dolayları aşağıdaki antlaşmaların hangisiyle yeniden topraklarımıza katılmıştır?

 A)   Moskova Antlaşması                                    B)   Ankara Antlaşması

     C)   Kars Antlaşması           D)   Lozan Antlaşması                           E)   Gümrü Antlaşması

Çözüm: 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın yenilgimizle sonuçlanmasının ardından imzalanan 1878 Berlin Antlaşması ile Rusya’ya bırakılan Kars, Ardahan, Artvin ve Batum, Rusya’da ihtilâlden sonra kurulan Sovyet Rusya ile yapılan Brest-Litowsk Antlaşması’yla yeniden Osmanlı yönetimine katılmıştır. Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkınca, 1917’de bağımsız olan Ermenistan Kars ve Batum, Gürcistan da Artvin ve Ardahan’ı işgâl etmişlerdir. TBMM Ordusu, Doğu Cephesi’nde Ermenileri yenmiş, Gümrü Antlaşması ile Kars ve Batum’u yeniden topraklarımıza katmıştır. Ardahan ve Artvin ise 23 Şubat 1921’de Sovyet uydusu Gürcistan ile yaptığımız bir antlaşma sonucu topraklarımıza katılmış, karşılığında Batum barışçıl bir biçimde Sovyet Rusya’ya terk olunmuştur. Kesin olarak ise Kars Antlaşması ile bırakılmıştır bu güzel Türk yurdu. Şimdi, 1991’de bağımsız olan Gürcistan’ın Acaristan Özerk Cumhuriyeti’nin başkentidir.

 

100-Çerkez Ethem’in TBMM Hükûmeti’ne isyân etmesi üzerine siyasî ve askerî durumu kendi lehine gören Yunanistan işgâl hareketlerini hızlandırmıştır.

TBMM    Ordusu’nun    Yunanlıları   durdurmak    amacıyla    yaptığı  muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Eskişehir-Kütahya                     C)   Birinci İnönü                                  E)   Sakarya

     B)   Dumlupınar                                                               D)   İkinci İnönü

Çözüm: İç isyânların bastırılmasında önemli hizmetler gören Çerkez Ethem, düzenli ordunun kurulması üzerine, kişisel otoritesini kaybedeceği endişesiyle ayaklanmıştır. Bunu fırsat bilen Yunanlıların saldırısı I.İnönü Muharebesi ile durdurulmuştur. Bu zaferden sonra Çerkez Ethem İsyânı da sona erdirilmiştir.

Bu arada, Çerkez Ethem konusunun, objektif olarak yeniden incelenmesi gerekmektedir. Ürdün’de gazeteci Feridun Kandemir’e söyledikleri ilginçtir.

 

101-I.İnönü Zaferi’nden sonra, hangi devletler, Yunanistan’ın Londra Konferansı’na katılmasını sağlamaya çalışmışlardır.

     A)   Fransa ve İtalya         C)   İngiltere ve İtalya      E)   İngiltere ve Fransa

     B)   Rusya ve ABD           D)   Japonya ve ABD

Çözüm:   Fransa    ve    İtalya ,   I. İnönü   zaferimizden    sonra,   Anadolu’yu  işgâllerinin   bir  macera  olduğunu  düşünmeye   başlamış,  İngiltere’ye  baskı yaparak, Yunanistan’ı barış masasına oturtmaya çalışmışlardır. Konferans, TBMM’nin İtilâf  Devletleri tarafından ilk kez hukukî alanda tanınması anlamına gelmektedir.

 

102-Aşağıdakilerden hangisi, TBMM’nin açılmasından sonra İtilâf Devletlerinin Londra’da bir konferans düzenlemeye karar vermelerinde etkili olmuştur?

     A)   Kars Antlaşması’nın imzalanması

     B)   Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılması

     C)   II.İnönü Muharebesi’nin kazanılması

     D)   Moskova Antlaşması’nın imzalanması

     E)   I.İnönü Muharebesi’nin kazanılması    Cevap: E  

 

103-TBMM’nin Londra Konferansı’na çağırılmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?

     A)   TBMM Hükûmeti ile Sovyet Rusya’nın yakınlaşması

     B)   Fransızlara karşı Güney Cephesi’nde başarı kazanılması

     C)   Çekez Ethem İsyânı’nın bastırılması

     D)   Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılması

     E)   İtalya’nın arabuluculuk rolünü üstlenmesi   Cevap: D

 

104-I.TBMM üyeleri arasında, aşağıdakilerden hangisi ile ilgili olarak bir görüş ayrılığı ortaya çıkmamıştır?

     A)   Ordunun Sakarya Irmağı doğusuna çekilmesi

     B)   Yeni bir ordunun kurulması

     C)   Başkomutanlık Kanunu ile tanınan sürenin uzatılması

     D)   TBMM’nin Kayseri’ye taşınması

     E)   Londra Konferansı’na temsilci gönderilmesi   Cevap: E

 

105-I.TBMM Hükûmeti, Londra Konferansı’na katılarak Misâk-ı Millî’yi dünya kamu oyuna duyurmayı amaçlamıştır. Ayrıca, konferansa katılmakla İtilâf Devletlerinin hangi konuda Türkler aleyhine bir propaganda başlatmalarını önlemiştir?

     A)   Türklerin Anadolu’da azınlıklara baskı yaptıkları

     B)   Anadolu Hareketi’nin Osmanlı Hükûmeti’ne karşı bir hareket olduğu

     C)   Türklerin Anadolu’dan çıkartılmaları gerektiği

     D)   Türklerin,  konferans  teklifini reddederek savaşı sürdürmek istedikleri

     E)   Saltanat ve Halifeliğin korunması gerektiği                               Cevap: D

 

106-TBMM,  ilk  siyasî ilişkiyi aşağıdaki hangi Avrupa ülkesiyle kurmuştur?

     A) İngiltere     B) İtalya      C) Fransa       D) Sovyet Rusya       E) Almanya  

Cevap: D

 

107-TBMM ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması’nda, “Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında yapılmış olan antlaşmalar geçersizdir” hükmü yer almaktadır.

Antlaşmada    bu    hükmün    yer   alması,    aşağıdakilerden     hangisi doğrultusunda bir gelişmedir?

     A)   Uşi Antlaşması                                                         D)   Brest-Litowsk Antlaşması

     B)   İstanbul Antlaşması                   E)   Bükreş Antlaşması

     C)   Atina Antlaşması

Çözüm:  Soruda yer alan taraflar, TBMM ile Sovyet Rusya’dır. Bu durumda, bu iki devleti ilgilendiren bir tercih aranmalıdır. Fakat o zaman diğer seçeneklerde yer alan antlaşmaların kimler arasında yapıldığını bilme zorunluluğu vardır. Brest-Litowsk Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Çarlık Rusyası’nın sona erdiğini ve yeni Sovyet yönetimini tanıdığını kabûl etmiştir. Moskova Antlaşması ile de Osmanlı Devleti’nin sona erdiği ve yeni Türk Devleti kurulduğu Sovyet Rusya tarafından kabûl edilmiştir. Moskova Antlaşması, 1918 Brest-Litowsk Antlaşması’nın uzantısı durumundadır.

 

108-Moskova Antlaşması’nın aşağıda verilen maddelerinden hangisi, TBMM Hükûmeti ile Sovyet Rusya’nın siyasî alanda birlikte hareket edecekleri anlamını taşımaktadır?

                A)   Sovyetler Birliği’nin Misâk-ı Millî’yi tanıması

                B)   Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası  arasında imzalanmış antlaşmaların

            geçersiz sayılması

                C)   Taraftan birinin tanımadığı  devletler arası  bir antlaşmayı diğerinin de

     tanımaması

       D)   Sovyetler Birliği’nin kapitülasyonların kaldırılmasını kabûl etmesi                          E)    İki devlet arasındaki ekonomik ilişkilerin arttırılması   Cevap: C

 

109-Millî Mücadele’nin 1920 – 1921 yılları arasına rastlayan en sıkıntılı günlerinde, yeni Türk Devleti’nin gelirleri savaş giderlerini karşılayamıyordu.

Bu durum, aşağıdakilerden hangisi ile önlenmeye çalışılmıştır?

     A)   Kapitülasyonların kaldırılması

     B)   Hıyanet-i vataniye Kanunu’nun çıkartılması

     C)   Tekâlif-i Millîye Emirleri’nin çıkartılması

     D)   Asker sayısının azaltılması

     E)   Plânlı ekonomiye geçilmesi    Cevap: C

 

110-Aşağıdakilerden hangisi, Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçlarından

 biri değildir?

     A)   Moskova Antlaşması’nın imzalanması

     B)   İtilâf devletlerinin, TBMM’ye ateşkes önerisinde bulunması

     C)   Yunanistan’ın, saldırı gücü kırıldığı için savunmaya çekilmesi

     D)   İtalya’nın, Anadolu’da işgâl ettiği toprakları boşaltmaya başlaması.

     E)   TBMM ile Fransa arasında Ankara Antlaşması’nın imzalanması

Cevap: A   (Moskova Antlaşması, I. İnönü Muharebesi’nin sonucudur).

 

111-Aşağıdakilerden hangisinin imzalanması, TBMM’nin tanınması ile ilgili olarak Fransa’nın İngiltere ile görüş ayrılığına düştüğünün somut göstergesidir?

     A)   Ankara Antlaşması                    D)   Kars Antlaşması

     B)   Gümrü Antlaşması                                    E)   Mudanya Ateşkes Antlaşması

     C)   Moskova Antlaşması 

Çözüm: TBMM ile Fransa arasında imzalanan bir antlaşma aramak gerek. O da Ankara Antlaşması’dır. Avrup’da Fransa ile Almanya arasında büyük sorun olan Alsas-Loren Bölgesi konusunda İngiltere, Almanya’dan yana bir politika izlemeye başlamıştır. Bu konu, Fransa için Anadolu’dan çok daha önemli idi. Ankara Antlaşması, TBMM’nin Fransa tarafından resmen tanınması anlamına gelmektedir.

 

112-TBMM, Gümrü, Moskova ve Ankara antlaşmalarını hangi devletlerle imzalamıştır?

            Gümrü                                                      Moskova                                               Ankara

     A)   Ermenistan                 Sovyet Rusya         Fransa

     B)   Fransa                                                        Ermenistan                             Sovyet Rusya

     C)   Ermenistan                 Fransa                                                    Sovyet Rusya

     D)   Sovyet Rusya             Ermenistan                             Fransa

     E)   Fransa                                                        Sovyet Rusya         Ermenistan                                             Cevap: A

 

113-Aşağıdakilerden hangisi ikili antlaşmalara bir örnektir?

     A)   Sevr Antlaşması                                                        D)   Londra Konferansı

     B)   Londra Konferansı                                                    E)   Mudanya Ateşkes Antlaşması

     C)   Ankara Antlaşması                                    Cevap: C

 

114-Sakarya zaferinden sonra, İtilâf Devletlerinin, Türk ve Yunan devletlerine ateşkes önerisinde bulunmalarının asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   Yunanlılara zaman kazandırıp ordusunu güçlendirmek

     B)   Sorunları barışçı yoldan çözmek

     C)   Aralarında fikir birliği olduğu izlenimini yaratmak

     D)   Sevr Antlaşması şartlarını hafifleterek kabûl ettirmek

     E)   Yunanistan’daki ekonomik sorunlara çözüm bulmak     Cevap: D

 

115-TBMM,

     I.    I. ve II. İnönü  Savaşlarını  kazanması  üzerine   Sovyetler   Birliği    ile

           Moskova Antlaşması’nı,

     II.  Sakarya Meydan Muharebesi’ni kazanması üzerine Fransa  ile  Ankara

           Antlaşması’nı,

     III. Başkomutanlık  Meydan  Muharebesi’ni  kazanması  üzerine de,  İtilâf

           Devletleriyle Mudanya Ateşkes Antlaşması’nı  imzalamıştır.

     Bu bilgilerin ışığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

     A)   TBMM, haklarını savaşarak alma yanlısıdır.

     B)   Sovyetler Birliği ile Fransa Yunanistan’a karşıdır.

     C)   TBMM, varlığını askerî alandaki başarıları ile kabûl ettirmiştir.

     D)   Sovyetler Birliği ile Fransa, Türklerle savaşı göze alamamışlardır.

     E)   Sovyetler Birliği, İtilâf Devletlerini TBMM ile anlaşmaya zorlamıştır.

Cevap: C

 

116-I.   Birinci  İnönü Muharebesi

       II.  Sakarya Meydan Muharebesi

       III. Başkomutanlık Meydan Muharebesi

     Aşağıdakilerden hangisi, bu muharebelerin bir sonucu değildir?

     A)   Londra Konferansı                                    D)   Lozan Antlaşması

     B)   Moskova Antlaşması                                 E)   Mudanya Ateşkes Antlaşması

     C)   Gümrü Antlaşması

Çözüm: Önceden olan bir olay, sonradan olan bir olayın sonucu olamaz. Cevap:  C

 

117-Aşağıdakilerden hangisi, Mudanya Ateşkes Antlaşması’na ortam hazırlayan sebeplerden biri değildir?

     A)   Yunanistan’ın kesin yenilgiye uğraması

     B)   İngiltere’nin,  Türkiye  ile  yeni  bir  savaş  olasılığı  karşısında   yalnız

            kalacak olması

     C)   İngiliz dominyonları ve kamu oyunun savaştan bıkması

     D)   M. Kemâl’in diplomatik başarıları

     E)   Fransa ve İtalya’nın Türklere karşı  savaşa girmeleri olasılığı

Çözüm: Fransa ve İtalya  TBMM ve dolayısıyla Misâk-ı Millî’yi tanıyarak Mudanya’dan önce savaşı kesin olarak sona erdirmişlerdir.    Cevap : E  

 

118-Aşağıdakilerden hangisinde, Yunanlıların Doğu Trakya’yı boşaltmaları hükmü yer almaktadır?

     A)   Ankara Antlaşması                                                                   D)   Mondros Ateşkes Antlaşması      

     B)   Moskova Antlaşması                                                E)   Gümrü Antlaşması 

    C)    Mudanya Ateşkes Antlaşması    Cevap: C   

                                                                         

119-Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın aşağıdaki maddelerinden hangisi Osmanlı Devleti’nin hukuken sona erdiğini göstermektedir?

     A)   Doğu Trakya’da Meriç Irmağı’nın sol kıyısına (batı) kadar olan bölge,

            15 gün içinde Yunanlılar tarafından boşaltılacaktır.

     B)   Doğu Trakya’nın devir-teslim işi,  İtilâf  Devletleri memurları aracılığı

            ile 30 gün içinde yapılacaktır.

     C)   Lozan Konferansı’nın bitimine kadar Türkler Doğu Trakya’da  8.000

            asker  bulunduracaklardır.

     D)   İstanbul ve Boğazlar, TBMM Hükûmeti yönetimine bırakılacaktır.

     E)   İtilâf  Devletlerinin  kuvvetleri,  Lozan Antlaşması’nın  imzasına kadar

            İstanbul’da kalacaktır.    Cevap: D

 

120-Aşağıdaki şehirlerden hangisi, düşman işgâlinden savaş yapmadan kurtarılmıştır?

     A)   İzmir         B)   Edirne      C)   Antep                  D)   Urfa          E)   Kars

Çözüm: Mudanya Ateşkes Antlaşması gereği Doğu Trakya savaşmadan Yunanlılar tarafından boşaltılmıştır (Tekirdağ, Kırklareli, Edirne). 

 

121-Lozan Barış görüşmelerinde, TBMM temsilcisi İsmet Paşa aşağıdakilerin hangisinde İtilâf Devletlerine kesinlikle ödün vermemiştir?

     A)   Dış boçlar                                  C)   Onikiada          E)   Musul sorunu                

     B)   Kapitülasyonlar          D)   Boğazlar

Çözüm: TBMM, İsmet Paşa’ya Kapitülasyonlar ve Ermeni yurdu konusunda ödün vermemesi talimatını vermiştir. Sonuçta, Ermeni konusu gündeme alınmamış, kapitülasyonlar kesin olarak kaldırılmıştır.

 

122-Lozan Barış görüşmelerinde Türkiye’nin isteklerine en çok direnen devletler, aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

     A)   Fransa - İngiltere - Sovyet Rusya

     B)   Japonya  - İtalya - Yunanistan

     C)   Yunanistan  - Romanya - Fransa

     D)   İngiltere - Fransa - İtalya

     E)   Romanya  - Sovyet Rusya - İtalya

Çözüm: Millî Mücadele, Anadolu’yu işgâl eden sömürgeci devletlere karşı kazanılmıştır. Lozan Konferansı da, bu harekâtın zaferle sona ermesi üzerine toplanmıştır. Anadolu’yu işgâl eden ve sömürgeleştirmeye çalışan devletler İngiltere, Fransa ve İtalya’dır. Yunanlılar İngilizlerin maşası durumundadır. Öte yandan, Türk Kurtuluş Savaşı’nın diğer sömürge milletlerine de örnek olacağından korkan İngiltere-ki Hindistan’a olmuştur-bunu önlemeye çalışmıştır. Her  üç devletin birlikte bulunduğu bir tercih aranmalıdır.

 

123-Aşağıdakilerden hangisi, Millî Mücadele’nin kazanılması ile doğrudan ilişkili değildir?

     A)   Düzenli ordunun kurulması

B)   Mustafa Kemâl’e geçici olarak Meclis’in yetkilerinin verilmesi

     C)   1921 Anayasası’nda güçler birliğinin temel alınması

     D)   Tekâlif-i Millîye Emirleri’nin çıkartılması

     E)   Lozan Barış görüşmeleri

Çözüm: Zafer kazanılmamış olsaydı Lozan  görüşmeleri yapılamazdı.

 

124-Aşağıdaki sorunlardan hangisi, Lozan Antlaşması’nda çözüme kavuşmamıştır?

     A)   Azınlık hakları          C)   Savaş tazminatı      E)   Türkiye – Irak sınırı

     B)   Kapitülasyonlar         D)   Dış borçlar

Çözüm: İngilizlerin, Musul petrolleri üzerindeki denetimini bırakmak istememesi yüzünden, Misâk-ı Millî sınırları içinde yer alan Musul’un geleceği sonraya bırakılmış, 1926 Ankara Antlaşması ile aleyhimize çözümlenmiştir. Boğazlar, Patrikhane, Hatay, Onikiada, Ege adaları Lozan’da diğer çözülemeyen sorunlardır.

 

125-Aşağıdakilerden hangisi, Lozan Antlaşması’na önemli bir uluslar arası antlaşma niteliği kazandırmaktadır?

     A)   Bu antlaşmayı bütün dünya devletlerinin onaylaması

     B)   Bu antlaşmanın geçerliliğini uzun süre koruyabilmesi

     C)   Bu antlaşmanın, uzun süren görüşmeler sonunda imzalanabilmesi

     D)   Bu antlaşmanın, bir çok antlaşmaya örnek oluşturması

     E)   Bu antlaşmayla, ilgili tarafların tüm isteklerinin gerçekleşmesi

Çözüm: Lozan Antlaşması günümüzde de geçerliliğini korumaktadır(gerçi Yunanistan Midilli, Sakız ve Susam adalarında asker-silâh bulundurmayacağı taahhüdünü bozmuştur). I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan antlaşmalar kısa sürede yürürlükten kalktığı hâlde, Lozan hâlâ yürürlüktedir.

 

126-Lozan Antlaşması’nın aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bu antlaşmanın uluslar arası düzeyde önemli bir belge hâline gelmesinde en az etkilidir?

     A)   Çok sayıda devlet tarafından imzalanmış olması

     B)   Türkiye’nin diğer devletlerle ilişkilerinde esas alınması

     C)   Çeşitli devletlerin ekonomik çıkarlarını sınırlayan hükümler içermesi

     D)   Boğazlar için,  devletlerin rol aldığı bir komisyon yönetimi getirmesi

     E)   Türkiye’de Cumhuriyetin ilânına ortam hazırlaması

Çözüm: E seçeneği Türkiye’nin bir iç meselesidir; diğer devletleri pek ilgilendirmez.

 

127-Aşağıdakilerden hangisi Yunanistan’dan Lozan Barış Antlaşması’nda savaş tazminatı olarak alınmıştır?

    A)   Edirne                                         C)   Gökçeada                                        E)   Karaağaç         

    B)   Kırklareli                     D)   Bozcaada                                        Cevap: E

 

128-Aşağıdakilerden hangisi ile meclis başkanının aynı zamanda hükûmet başkanı olması ilkesinden vazgeçilmiştir?

    A)   Mudanya Mütarekesi                                  D)   Lozan Antlaşması 

                B)   Saltanatın kaldırılması                      E)   Cumhuriyetin ilânı

    C)   Halifeliğin kaldırılması                                Cevap: E

 

129-TBMM’nin hukukî varlığının uluslar arası alanda tanınmasını hızlandıran gelişme aşağıdakilerden hangisidir?        

    A)   Misâk-ı Millî’nin ilân edilmesi                                                                  D)   İstanbul’un resmî işgâli

    B)   I. İnönü Muharebesi’nin kazanılması                         E)   Cumhuriyetin ilânı

                C)   Mudanya Mütarekesi’nin imzalanması

Çözüm: I. İnönü Zaferi üzerine İtilâf Devletleri TBMM Hükûmeti’ni Londra Konferansı’na çağırmışlardır.

 

130-Sevr Antlaşması’nın son hazırlıkları aşağıdakilerden hangisinde yapılmıştır?

    A)   İstanbul Konferansı’nda                             D)   Londra Konferansı’nda

    B)   San Remo Konferansı’nda          E)   Paris Konferansı’nda

    C)   Berlin Konferansı’nda     Cevap: B

 

131-Aşağıdakilrden hangisi I. TBMM’nin yaptığı çalışmalardan biri değildir?

    A)   Ayaklanmaların bastırılması

    B)   Misâk-ı Millî kararlarını alması

    C)   İşgâlcilerin yurttan atılması

    D)   Bazı devletlerle siyasî ilişki kurulması

    E)   Mudanya Mütarekesi’ni imzalaması

Çözüm: Misâk-ı Millî kararları son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ı tarafından, TBMM açılmadan önce alınmıştır.

 

132-Doğu sınırımız hangi antlaşma ile kesin şeklini almıştır?

    A)   Gümrü Antlaşması                       C)   Sevr Antlaşması                           E)   Kars Antlaşması             

                B)   Moskova Antlaşması        D)   Ankara Antlaşması      Cevap: E

 

133-M. Kemâl’in Tekâlif-i Millîye Emirleri’ni yayınlaması hangi yetkiyi kullandığını gösterir?

    A)   Yasama yetkisini                        C)   Güçler birliği                                     E)   Yargı yetkisini                            

                B)   Askerî yetkisini                                              D)   Yürütme yetkisini      Cevap: A

134-Aşağıdakilerden hangisi Kütahya – Eskişehir Muharebelerinden sonra alınan önlemlerden biridir?

    A)   Barış görüşmelerine başlamak

    B)   Hükûmet merkezini Kayseri’ye taşımak

    C)   İtilâf Devletlerine ateşkes önerisinde bulunmak

    D)   Tekâlif-i Millîye Emirleri’ni yayınlamak

    E)   Saldırıya geçmek     Cevap: D

 

135-Aşağıdakilerin hangisinin çözümünde Misâk-ı Millî’den ödün verilmiştir?

    A)   Kapitülasyonlar                           C)   Nüfus mübadelesi                           E)   Yabancı okullar

                B)   Dış borçlar                                      D)   Musul sorunu                                 Cevap: D

 

136-Aşağıdakilerden hangisi Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçlarından biri değildir?

    A)   Yunan saldırı gücünün kırılması

    B)    İtilâf   Devletlerinin   Türklere   karşı  oluşturduğu   birliğin   tamamen

            parçalanması

    C)   Hatay dışında Türkiye – Suriye sınırının çizilmesi

    D)   Ülkenin düşmandan temizleneceği inancının daha da güçlenmesi

    E)   1921 Anayasası’nın yürürlüğe girmesi

Çözüm: 1921 Anayasası I. İnönü Muharebesi’nden sonra yürürlüğe girmiştir.

 

137-Birinci İnönü Muharebesi’nin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

    A)   TBMM’ye olan güvenin artması

    B)   Londra Konferansı’nın toplanması

    C)   Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması’nın imzalanması

    D)   İtilâf Devletleri arasındaki anlaşmazlıkların iyice belirginleşmesi

    E)   Fransızların Anadolu’yu boşaltmaları

Çözüm: Fransızların Anadolu’yu boşaltmaları Sakarya Meydan Muharebesi’nin bir sonucudur.

 

138-Aşağıdakilerden hangisinde sebep - sonuç ilişkisi yoktur?

    A)   I. İnönü Muharebesi – TBMM’ye güvenin artması

    B)   Ermenilerle savaş – Gümrü Antlaşması

    C)   Büyük Taarruz – Mudanya Ateşkes Antlaşması

    D)   II. İnönü Muharebesi – Tekâlif-i Millîye Emirleri’nin yayınlanması

    E)   Kütahya-Eskişehir Muharebeleri – M. Kemâl’in Başkomutan olması

Çözüm: Tekâlif-i Millîye, Kütahya-Eskişehir Muharebelerinin bir sonucudur.

 

139-TBMM’de M. Kemâl’i destekleyen Müdafaa-i Hukuk Grubu’nun (1. Grup) kurduğu parti aşağıdakilerden hangisidir?

    A)   Tesanüd Grubu                                                                              D)   Halk Fırkası                  

                B)   Serbest Fırka                                                                                                 E)   Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

                C)   Hürriyet ve İtilâf Fırkası

Cevap:  D   ( 9 Eylül 1923’de M. Kemâl  tarafından kurulmuştur)

 

140-Millî Mücadele Dönemi’nde meydana gelen;

       I.   TBMM’nin açılması

       II.  İç isyânların başlaması

       III. Birinci İnönü Muharebesi’nin kazanılması

       IV. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri

       V.  Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılması

    Olaylarından hangileri dış siyasette güçlü ve sözü geçer olmanın  ancak

     İçte de güçlü bulunmakla gerçekleşeceğine kanıt olarak  gösterilebilir?

    A)  I-II                       B)  IV ve V         C)  II ve III        D)  III ve V       E)  III ve IV   Cevap:  D

 

141-Aşağıdakilerden hangisi I. İnönü ve Sakarya Savaşlarının ortak özelliklerinde biri değildir?   (1999)

     A)   Savunma amaçlı olması

     B)   Sovyet Rusya ile yakınlaşma sağlaması

     C)   Anlaşma  Devletlerinin  TBMM   ile   ilgili   görüşlerinin   değişmesini

            sağlaması

     D)   Ulusal orduyla yapılması

     E)   İsmet Paşa’nın komutasında yapılması

Çözüm: I.İnönü  İsmet Paşa, Sakarya  M. Kemâl komutasında yapılmıştır.

 

142-Aşağıdakilerden hangisi Gümrü Antlaşması’nın özelliklerinden biri değildir?   (1999)

     A)   Batıda Yunanlılara karşı açılan cephede rahatlık sağlaması

     B)   I. İnönü zaferinden sonra imzalanması

     C)   Ermenilerin, Sevr Barış Antlaşması’nı tanımadıklarını belirtmesi

     D)   TBMM’nin uluslar arası alanda varlığını ilk kez kanıtlaması

     E)   Bir Türk devletinin Türklüğünü vurgulayan ilk antlaşma olması

Cevap: B   (Antlaşmada, Osmanlı yerine Türkiye Devleti ibâresi yer almıştır).

 

143-I.   Güçler birliği ilkesinin benimsenmesi   (1999)

       II.  Nerenin başkent olacağının belirlenmesi

       III. Milletvekili seçimlerinin 2 yılda bir yapılacağının öngörülmesi

      özelliklerinden hangileri 1921 Anayasası’nda yoktur?

     A)   Yalnız I                                      C)   II ve III                                          E)   Yalnız II         

                 B)   I ve II                                            D)   Yalnız III

Cevap:  E    (Ankara, 13 Ekim 1923’de başkent olmuştur).

 

144-Türkiye’deki yabancıların, hukuk alanındaki ayrıcalı durumu aşağıdaki antlaşmaların hangisiyle sona ermiştir?  (1999)

     A)   Lozan Antlaşması                      C)   Sevr Antlaşması               E) Moskova Antlaşması       B)   Kars Antlaşması                             D)   Ankara Antlaşması                              Cevap: A  

 

145-Hükümetin kurulması ile ilgili 2 Mayıs 1920 tarihli yasaya göre, bakanlar, TBMM üyeleri arasında mutlak çoğunlukla seçilirdi. Daha sonra bu

kural, bakanların TBMM başkanının meclis üyeleri içinden gösterdiği adaylar

arasından mutlak çoğunlukla seçilmesi şeklinde değiştirilmiştir.  (2000)

Yapılan bu değişiklikle aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?

     A)   Meclisin hükümeti denetlemesini kolaylaştırmak

     B)   Bakanlıkların sayısının azaltılmasını sağlamak

     C)   Hükümet düşürmeyi kolaylaştırmak

     D)   Hükümette görüş birliğinin sağlanmasını kolaylaştırmak

     E)   Ulus egemenliği ilkesini pekiştirmek

Cevap: D  (mutlak çoğunluk = salt çoğunluk)

 

146-I.   Gümrü Antlaşması’nın yapılması  (2000)

       II.  Moskova Antlaşması’nın yapılması

       III. Türk ordusunun Sakarya’nın doğusuna çekilmesi

       Gelişmelerinden  hangileri  Eskişehir-Kütahya Savaşlarının sonuçları

       arasında yer alır?

     A)   Yalnız I                                                                     C)   Yalnız II                          E)   Yalnız III        

                 B)   I ve II                                                                            D)   II ve III           Cevap: E

 

147-Mustafa Kemal, İstanbul Hükümeti temsilcileriyle Bilecik’te yaptığı görüşmede kendisini “TBMM ve Hükümet Başkanı” şeklinde tanıtmıştır. Mustafa    Kemal’in    kendisini      böyle     tanıtmasındaki     amacının  aşağıdakilerden hangisi olduğu savunulabilir?   (2000)

     A)   Meclis ve hükümetin yetkilerine sahip olduğunu hatırlatmak

     B)   İstanbul Hükümeti ile ilişkileri kesmek

     C)   İstanbul Hükümeti temsilcilerinin hükümetten çekilmesini sağlamak

     D)   İstanbul Hükümeti üyeleri arasında görüş ayrılığı yaratmak

     E)   Padişahı, yeni bir hükümetin kurulmasına razı etmek

Cevap: D  (Damat Ferit Hükûmeti’nin görevden ayrılması üzerine kurulan Tevfik Paşa Hükûmeti, Ankara ile uzlaşmak için görüşme isteğinde bulunmuştur. Mustafa Kemâl  Paşa,  yanında  İsmet İnönü olduğu hâlde hükûmet temsilcileri ile Bilecik İstasyonu’nda bir araya gelmiştir. M. Kemâl, bir oldu bitti ile temsilcileri Ankara’ya götürmüş, TBMM’nin çalışmalarını yakından izlemelerini sağlamıştır. Bir ay süreyle Ankara’da konuk edilen temsilcilerin, İstanbul Hükûmeti’nde yeniden görev almamaları şartıyla İstanbul’a dönmelerine izin verilmiştir. Bunları bilmeden, bu sorunun doğru cevabının D seçeneği olduğu anlaşılamaz).

 

148-Anlaşma Devletlerinin Sevr Antlaşması’nın bazı maddelerinde değişiklik yapmak amacıyla Londra Konferansı’nı düzenlemelerinde,   (2000)

     I.   Birinci İnönü Savaşı

     II.  Çerkez Ethem Ayaklanması’nın bastırılması

     III. Fransa ile yapılan Ankara Antlaşması

     Gelişmelerinden hangileri etkili olmuştur?

     A)   Yalnız I                                      C)   I ve II                                                             E)   Yalnız III

                 B)   II ve III                                          D)   Yalnız II                          Cevap: A

 

149-I.   Yeni devletin yönetim şeklinin ne olduğu  (2000)

       II.  Yasama ve yürütme erklerinin nerede toplandığı

       III. Vekillerin (Bakanların) nasıl seçileceği

       Yukarıdakilerden   hangileri   1921   Anayasası’nda   açıkça

        belirtilmemiştir?

     A)   Yalnız I                                                     C)   I ve II                                                                             E)   Yalnız II         

                 B)   II ve III                                                          D)   Yalnız III         Cevap: A

                                                              

150-I.   Batum’un Gürcistan’a bırakılması   (2000)

       II.  Türkiye’nin  Batum  Limanı’ndan  gümrük  ödemeksizin

             yararlanabilmesi

       III. Nahçıvan bölgesinin özerk bir yönetime sahip olması

     aşağıdaki antlaşmalardan hangisinin sonuçları arasındadır?

     A)   Ankara Antlaşması                                    D)   Brest-Litowsk Antlaşması

     B)   Gümrü Antlaşması                                                    E)   Lozan Antlaşması

     C)   Kars Antlaşması              Cevap: C

                                                              

151-5 Ağustos 1921 tarihinde kabul edilen bir yasayla Meclis, kendisine ait yetkileri ve başkomutanlık görevini Mustafa Kemal’e vermiştir.  (2000)

Aşağıdakilerden  hangisinin  bu  durumun  bir  sonucu  olduğu savunulamaz?

     A)   Mustafa Kemal’in hükümet başkanlığı görevini bırakması

     B)   Uygulamalarda birlik ve beraberliğin sağlanması

     C)   Askerin moral gücünün artması

     D)   Hazırlıklarda zaman kazanılması E)   Tekalif-i  Milliye buyruklarının çıkarılması    Cevap: A

 

152-Aşağıdakilerden hangisi, Mudanya Mütarekesi’nin koşullarından biri değildir?   (2000)

     A)   Doğu Trakya’nın boşaltılması

     B)   Türk-Yunan çarpışmasının durması

     C)   Anlaşma Devletlerinin barışa kadar bulundukları yerde kalması

     D)   Batı Trakya’nın Yunanistan’a  bırakılması

     E)   İstanbul ve çevresinin TBMM yönetimine bırakılması

Cevap: D (Batı Trakya Balkan Savaşları sonunda Bulgaristan’la imzaladığımız 1913 İstanbul Antlaşması ile onlara bırakılmış, Bulgaristan I. Dünya Savaşı’nda yenilince, ellerinden alınarak Yunanistan’a verilmiştir. Türkiye Misâk-ı Millî’de Batı Trakya’da halk oyuna başvurulmasını istemişse de,  sonradan konunun üzerine gitmemiştir).

 

153-Türkiye’deki Rumlar ile Yunanistan’daki Türklerin mübadele (değiş-tokuş) edilmesi; ancak Batı Trakya Türkleri ile İstanbul Rumlarının bu mübadele dışında tutulması, aşağıdakilerden hangisinin kararları arasındadır?  (2000)

    A)   Lozan Antlaşması    C)   Belgrat Antlaşması             E)              İstanbul Antlaşması              B)   Bükreş Antlaşması            D)   Atina Antlaşması                               Cevap: A

 

154-I.   Kars, Sarıkamış, Kağızman, Kulp (Tuzluca) ve Iğdır’ın yeniden Türk

             topraklarına katılması   (2001)

       II.  Batum’un Gürcistan’a bırakılması

       III. Kafkas petrollerinin işletilmesi

    Yukarıdakilerden hangileri, Gümrü Antlaşması’nın kapsamındadır?

     A) Yalnız I       B) I ve II       C) Yalnız III       D) Yalnız II       E) II ve III

Cevap:  A  

 

155-Türk ordusunun Sakarya nehrinin doğusuna çekilmesi, aşağıdakilerden hangisinde olmuştur?   (2001)

     A)   I. İnönü Savaşı                                          D)   Çerkez Ethem Ayaklanması

     B)   III. İnönü Savaşı                        E)   Kütahya-Eskişehir Savaşları

     C)   Sakarya Savaşı                          Cevap:  E

 

156-Türkiye, Fener Rum Patrikhanesi’nin İstanbul’dan çıkartılması isteğini aşağıdakilerden hangisiyle ilgili görüşmelerde dile getirmiştir?   (2001)

    A)   Lozan Antlaşması            C)   İstanbul Antlaşması   E)  Atina Antlaşması             

                B)   Mudanya Antlaşması      D)   Ankara Antlaşması       

Çözüm: Türkiye, Lozan görüşmeleri sırasında, patrikhane’nin İstanbul dışına çıkarılmasını gündeme getirmiş, ancak başarılı olunamamıştır. Bununla birlikte, Lozan’da, Patrikhane’nin siyasî ve hukukî yetkileri elinden alınmıştır.

 

157-I.   Doğu Trakya    (2001)

       II.  İstanbul

       III. Boğazlar

       IV. Batı Trakya

     Mudanya   görüşmelerinde   yukarıdakilerden   hangileriyle   ilgili  bir

     karar alınmamıştır?

     A)  Yalnız I                         C)  Yalnız III                                                       E)   Yalnız IV 

                 B)   I ve II                                                               D)   I, II ve III

Çözüm: Mudanya’da, Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar TBMM’ye bırakılmıştır. Balkan Savaşları sırasında kaybettiğimiz Batı Trakya konusu gündeme gelmemiştir.

 

158-I.   İrade-i Milliye Gazetesi    (2002)

       II.  Yenigün

       III. Anadolu Ajansı

       IV. Peyam-i Sabah

     Yukarıdakilerden  hangileri  Milli Mücadele’yi  destekleyen  yayın

     organlarındandır?

     A)   I-II                                                             C)   II-III                                                                               E)   I-II-IV

     B)   I-II-III                                        D)   I-II-III-IV

Çözüm: İrade-i Milliye, Yenigün ve Anadolu Ajansı Millî Mücadele’yi desteklemişlerdir. İrade-i Millîye Sivas Kongresi’nden sonra Sivas, Anadolu Ajansı TBMM açıldıktan sonra Ankara’da bizzat M. Kemâl’in talimatıyla kurulmuşlardır. Yunus Nadi’nin çıkardığı Yenigün de, önce İstanbul, sonra Ankara’da Millî Mücadele yanlısı yayın yapmıştır. Ali Kemâl’in çıkardığı Peyam-i Sabah Millî Mücadele aleyhinde yayın yapmıştır.

Millî Mücâdele aleyhinde yayın yapanlar: Alemdar, Peyami Sabah, Ümit, İstanbul, Aydede, Güleryüz, Aydınlık, Zincirbent, Cumhuriyet, İrşad, Tan, Yeni Dünya, Şarkın Sesi, Ferda, Zafer, Hatif.

Millî Mücâdele lehinde yayın yapanlar: İrade-i Milliye, Hakimiyet-i Milliye, Tevhid-i Efkar, Minber, Vakit, İkdam, Akşam, Yeni Gün, Tanin, Hukuk-u Beşer, Öğüt, Açıksöz, İleri, Tercüman, Dergâh, Albayrak, İkdam.

 

159-21 Şubat 1921’de İtilaf Devletleri Londra’da Sevr Antlaşması’nı gözden geçirip yeni Türk Devleti’ne kabul ettirmek istediler. İtilaf Devletlerini böyle  bir davranışa yönelten Türk askeri  başarısı hangi savaşla sağlanmıştır? (2002)

     A)   Sakarya                                                                     C)   Gediz Muharebeleri                        E)   I. İnönü           

                 B)   Büyük Taarruz                               D)   II. İnönü                                                                          Cevap: E

160-I.   Milis güçlerini destekleme   (2002)

       II.  İstanbul Hükümeti’ne açıkça karşı çıkma

       III. Bölgelerinin Türklüğünü kanıtlama

       IV. İşgal güçlerine karşı direnmeyi amaç edinme

     Yukarıdakilerden hangileri,Kurtuluş Savaşı’nda toplanan kongrelerin

     ortak özelliklerinden biri değildir?

     A)   I ve II                                         C)   Yalnız II                                         E)   Yalnız I

     B)   II ve IV                                      D)   III ve IV

Çözüm: Millî Mücadele Dönemi’nde Türkiye’nin bir çok bölgesinde kongreler düzenlenmiştir. Bu kongrelerin hepsinde milis güçlerini (Kuvva-i Millîye) destekleme, bölgelerinin Türklüğünü kanıtlama ve işgâl güçlerine karşı direnmeyi amaç edinme hedeflenmiştir. Ancak, İstanbul Hükûmeti’ne açıkça karşı çıkma bütün kongrelerin ortak özelliği değildir. Erzurum ve Sivas Kongreleri dışında kalan kongrelerde İstanbul Hükûmeti’ne açıkça karşı çıkılmamıştır.

 

161-22 Ağustos – 12 Eylül 1921 tarihleri arasında gerçekleşen Sakarya Savaşı öncesinde aşağıdaki hazırlıklardan hangisi yapılmamıştır?    (2002)

     A)   Tekalif-i Milliye kararları alındı

     B)   Ordu herhangi bir yenilgiye karşı ikiye ayrıldı

     C)   Meclis tüm yetkilerini M. Kemâl’e devretti

     D)   Meclis Başkomutanlık Yasası’nı onayladı

     E)   Ordunun savunma eğitimine ağırlık verildi

Çözüm:  Ordu ikiye ayrılmamış, aksine Doğu ve Güney cephesindeki       birlikler Batı Cephesi’ne kaydırılmıştır.

 

162-Kurtuluş Savaşı’nın devam ettiği dönemde TBMM siyasi antlaşmalar yaparak Türk halkının ekonomik ve siyasal çıkarlarını diğer devletlere kabul ettirmeye çalışmıştır.   (2003)

Bu  dönemde   TBMM   aşağıdaki   devletlerden  hangisine  ilk   olarak kapitülasyonların kaldırılmasını kabul ettirmiştir?

    A)   Sovyet Rusya’ya                        C)   Almanya’ya          E)   Fransa’ya                                                                  B)   İngiltere’ye                                                     D)   İtalya

Çözüm: Kurtuluş Savaşı sırasında Rusya, İtilâf Devletlerine karşı TBMM’nin yanında yer almıştır. Bu süreç içerisinde TBMM ile Rusya arasında ilişkiler gelişmiş, ve Moskova Antlaşması ile Rusya’ya kapitülasyonların kaldırılması kabûl ettirilmiştir (1921). İtilâf devletleri kapitülasyonların kaldırılmasını Lozan Antlaşması ile kabûl etmişlerdir (1923). Almanya’ya verilen kapitülasyonlar TBMM kurulmadan önce, Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na Almanya’nın yanında girme aşamasında tek yanlı olarak tarafımızdan kaldırılmıştır (1914). İşin ibret verici yanı, Almanlar bunu protesto etmişlerdir. Daha da ibret verici olanı, İngilizler Kudüs’ü elimizden alınca müttefiklerimiz Alman ve Avusturya başkentlerinde halk, Kudüs’ü Müslümanların elinden aldık diye sevinç gösterileri yapmıştır.  Cevap: A

                                              

163-21 Şubat – 12 Mart tarihleri arasında Londra’da yapılan konferansın ardından İngilizler Yunanlıları uyararak Türklere karşı hazırlıklı olmalarını, her an savaşın başlayabileceğini belirtmişlerdir.   (2003)

    İngilizlerin her an savaşın başlayabileceği beklentisi içinde olmalarının

    sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

    A)   Türk ordusunun yeni hazırlıklara girişmesi

    B)   TBMM’nin Londra Konferansı’nda barış önerisini reddetmesi

    C)   TBMM’nin Rusya ile dostluk antlaşması imzalaması

    D)   Fransa ile Ankara Antlaşması’nın imzalanması

    E)   TBMM Hükümeti’nin ayaklanmaları bastırması

Cevap: B  (Rusya ile imzalanan dostluk antlaşmasından kasıt Moskova Antlaşması).

 

164-Sovyet Rusya’nın Kurtuluş Savaşı’nda TBMM’nin yanında yer alarak onu desteklemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?   (2003)

    A)   Rusya’nın İtilaf  Devletlerinin yenilmesini istemesi

    B)   Fransa’nın Anadolu’dan çekilmesi

    C)   Bolşevik Devrimi’nin yerleşmesini ve güçlenmesini sağlamak istemesi

    D)   Rusya’nın İtilaf Devletlerinden ayrılması

    E)   TBMM Hükümeti’nin Ermenilerle anlaşma yapması

Çözüm: TBMM ile Sovyet Rusya’nın ortak düşmanı İtilâf Devletleridir. Ortak düşmana karşı birlikte hareket etmek, dış politikanın önemli etkenlerindendir. Cevaba gelecek olursak ,  A  da C  de doğru.

 

165-I.   Sakarya Savaşı    (2003)

       II.  Eskişehir-Kütahya savaşı

       III. Birinci İnönü Savaşı

       IV. TBMM’nin açılması

    Yukarıda  verilen  olayların   kronolojik   sıralaması   aşağıdakilerden

    hangisidir?

  A) III-I-II-IV          C)   IV-III-I-II                                     E)   IV-II-III-I

  B) IV-II-I-III          D)   IV-III-II-I

Cevap: D   (Târih ezberlemek yerine olayların oluş sırasından hareket edelim).

 

166-TBMM, 5 Ağustos 1921 tarihinde Mustafa Kemal’e yetkilerini üç ay süre

ile devrederek Başkomutanlığa atadı.   (2003)

    TBMM’nin böyle bir karar almasında aşağıdakilerden hangisinin

    etkisi en fazladır?

    A)   TBMM’nin ayaklanmaları bastıramaması

    B)   Sovyet Rusya’nın savaştan ayrılması

    C)   İtilaf Devletlerinin İstanbul’u resmen işgal etmesi

    D)   Mustafa Kemal’in güçlenmesini sağlamak

    E)   Türk ordusunun Sakarya’nın doğusuna çekilmesi

Cevap: E  (soruda “en fazladır” sözleri gereksiz; diğer seçeneklerin hiç ilgisi yok çünkü).

 

167-TBMM açıldığı günden itibaren çeşitli tehditlerle karşılaşmıştır. TBMM bu tehditlerin giderilmesi için bir takım önlemler almıştır.   (2003)

    Aşağıdakilerden hangisi  TBMM’nin kendini  korumaya  yönelik aldığı

    tedbirlerden biri değildir?

    A)   TBMM’nin “Meclis Hükümeti” sistemini kabul etmesi

    B)   İstiklal Mahkemelerini kurması

    C)   Tekalif-i Milliye Emirlerini yayınlaması

    D)   Ayaklanmaları bastırmak için sert tedbirler alması

    E)   Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarması

Cevap: A   (Meclis Hükümeti Sistemi’nden Cumhuriyetin ilânı ile birlikte bu gün de kullanılan Kabine Sistemi’ne geçilmiştir).

 

168-1923 sonbaharında Fethi Okyar Hükümeti’nin çekilmesiyle meydana gelen hükümet bunalımı aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesine zemin hazırlamıştır?   (2003)

    A)   Meclis Hükümeti sisteminin benimsenmesine

    B)   Cumhuriyetin ilanına

    C)   Halifeliğin kaldırılmasına

    D)   İstiklal Mahkemelerinin kurulmasına

    E)   Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun çıkarılmasına

Çözüm: 24 maddeden oluşan 1921 Anayasası’na göre, hükûmeti, Meclis, kendi içinden bire bir oylayarak seçiyordu. 1923’de TBMM kendi içinden bir türlü hükûmet seçememiştir. Bu gelişme, Cumhuriyetin ilânı ve ardından Kabine Sistemi’ne geçilmesi sonucunu vermiştir.

 

169-Türkiye, Lozan görüşmeleri sırasında ABD ile olan ilişkilerine önem vermiştir.   (2003)

    Aşağıdakilerden  hangisi  Türkiye’nin  bu  ilişkiye  önem  vermesinin

    amacı olamaz?

    A)   Batılı devletler üzerinde etkili olmak

    B)   ABD’nin gücünden yararlanmak

    C)   Demokratik ülkelerin yanında yer almak

    D)   Kendi tanıtımını yapmak

    E)   Rusya ile ABD arasında güvensizlik yaratmak

Çözüm: ABD ile Rusya arasında güvensizlik çıkarma II. Dünya Savaşı sonrası meydana gelen bir gelişmedir.

 

170-Kurtuluş Savaşı’nda Mustafa Kemal’e Başkomutanlık yetkisini aşağıdakilerden hangisi vermiştir?    (2004)

    A)   Mebuslar meclisi     C)   Temsilciler Kurulu     E)  İç İşleri Bakanlığı

    B)   Bakanlar Kurulu      D)   TBMM       Cevap:  D

 

171-Sakarya Savaşı’ndan sonra Fransa’nın TBMM ile Ankara Antlaşması’nı yapması aşağıdakilerden hangisini gösterir?    (2004)

    A)   Fransa’nın TBMM ile iyi ilişkiler kurmak istemesini

    B)   TBMM’nin uluslar arası alanda ilk kez tanındığını

    C)   Fransa ile TBMM arasında dostluğun uzun süreceğini

    D)   İngiltere’nin Yunanistan’ı desteklediğini

    E)   İtalyanların işgal ettiği Anadolu’dan geri çekildiğini

Cevap: A  (TBMM’nin uluslar arası alanda fiilen ilk kez tanınması Londra Konferansı’na çağırılmasıyla gerçekleşmiştir).

 

172-I.   Batı Anadolu’da yaşayan Rumlar   (2004)

       II.  Gümülcine ve Selanik’te yaşayan Türkler

       III. İmroz, Bozcaada ve İstanbul’da yaşayan Rumlar

       IV. Teselya ve Makedonya’da yaşayan Türkler

   Yukarıdakilerden hangisi Lozan Antlaşması’nda nüfus değişimi dışında

   tutulmuştur?

    A)   I-II                         B)   I-II-III          C)   II-III         D)   II-III-IV       E)   III-IV       

Cevap: E 

 

173-1923 yılında 1921 Anayasası’nda bazı değişiklikler yapılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu değişikliklerden birisi değildir?   (2004)

    A)   Başbakanı Cumhurbaşkanının seçmesi

    B)   “Türkiye Devletinin dini İslamdır” hükmünün çıkarılması

    C)   Cumhurbaşkanının Meclis tarafından seçilmesi

    D)   Bakanlar Kurulunun Başbakan tarafından oluşturulması

    E)   Cumhurbaşkanının bir seçim dönemi için oluşturulması

Çözüm:   “...dini  İslamdır”   hükmü,  1924  Anayasası’ndan,   1928’de çıkartılmıştır.

 

174-I.   Hıyaneti vataniye Kanunu   (2004)

       II.  Ağnam vergisinin arttırılması hakkında kanun

       III. Tekâlif-i Milliye (ulusal yükümlülük) Emirleri

     Yukarıdakilerden hangisini TBMM çıkarmıştır?

     A)   Yalnız I    B)   Yalnız II   C)   Yalnız III     D)   I ve III   E)   I, II ve III

Cevap:  E   (Ağnâm: Küçük baş hayvanlar için alınan vergi; kelime, koyunlar anlamına gelmektedir zâten)

 

175-Aşağıdaki inkılaplardan hangisinin Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile yakından ilgisi vardır?

    A)   Eğitim alanında yapılan yenilikler

    B)   Uluslar arası takvim, saat ve rakamların kabûlü

    C)   Şapka Kanunu’nun kabûlü

    D)   Ekonomi alanında yapılan yenilikler

    E)   Kadın haklarında yapılan yenilikler     Cevap: A

 

176-Yasama gücünün TBMM’ye, yürütmenin ise Cumhurbaşkanının atadığı Bakanlar Kuruluna bırakılacağı hükmü, aşağıdakilerden hangisinde yer almıştır?

    A)   Cumhuriyetin ilânında                    D)   1924 Anayasası’nda

    B)   Mudanya Mütarekesi’nde                   E)   Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nda

    C)   Medenî Kanun’da                    Cevap: D

 

177-1924  Anayasası’nda yer alan hükümlerden hangisi 1921 Anayasası’nda da yer almıştır?

    A)   Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir                 D)   Egemenlik milletindir

    B)   Yargı bağımsızdır                                                                                                         E)   Seçimler dört yılda bir yapılır

    C)   Türk Devleti’nin resmî dili Türkçedir     Cevap: D

 

178-Aşağıdaki inkılâplardan hangisi, Tanzimat Dönemi’nde çıkan kültür ikiliğinin ortadan kalkmasını kolaylaştırmıştır?

    A)   Cumhuriyetin ilânı

    B)   Medreselerin kapatılması

    C)   Bazı elbiselerin giyilmeyeceğine dair kanun çıkartılması

    D)   Harf inkılâbı

    E)   Türk Dil Kurumu’nun kurulması

Cevap: B  (Tanzimat Dönemi: 1839-1876).

                                                                                                               

179-Aşağıdakilerden hangisi devlet yapısındaki lâikleşmenin aşamalarından bir değildir?

    A)   Çok partili hayata geçilmesi                        D)   Saltanatın kaldırılması

    B)   Halifeliğin kaldırılması                                                               E)   Tekke ve Zâviyelerin kapatılması

    C)   Lâiklik ilkesinin anayasaya konması    Cevap: A

 

180-Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyetin ilânından sonra gerçekleşen yeniliklerden biri değildir?

    A)   Medenî Kanun’un kabûl edilmesi

    B)   Saltanatın kaldırılması

    C)   Halifeliğin kaldırılması

    D)   Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabûlü

    E)   Latin alfabesine geçiş    Cevap: B

 

181-Aşağıdakilerden hangisi millî egemenliğin gerçekleştirilmesi yönünde atılan adımlardan biri değildir?

    A)   Halifeliğin kaldırılması                               D)   TBMM’nin açılması

    B)   Saltanatın kaldırılması                 E)   Cumhuriyetin ilânı

    C)   Latin alfabesinin kabûlü

Cevap: C    (Latin alfabesine geçiş, Toplumsal-Eğitim alanında yapılan bir inkılâpken diğerleri siyasî alandaki yeniliklerdir ayrıca).

 

182-Aşağıdaki gelişmelerden hangisi sanayi alanında yapılan inkılâplardan biri değildir?

    A)   Etibank’ın kurulması

    B)   I.Beş Yıllık Kalkınma Plânı’nın yapılması

    C)   Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkartılması

    D)   Aşâr vergisinin kaldırılması

    E)   Maden Tetkik Arama Enstitüsü’nün kurulması

Cevap: D   (Aşâr, ürün üzerinden peşin olarak alınan vergi idi. Onda bir anlamına gelmekte olup öşür kelimesinin çoğuludur.  Cumhuriyete, Osmanlı Devleti’nden intikâl etmiş, 1925’te kaldırılmıştır. Halkçılık İlkesi ile ilgilidir).

 

183-Cumhuriyet Döneminde tarım alanında yapılan aşağıdaki yeniliklerden hangisinde başarılı olunamamıştır?

    A)   Ziraat okullarının açılması

    B)   Köylüye kredi verilmesi

    C)   Aşâr vergisinin kaldırılması

    D)   Topraksız köylüye toprak dağıtılması

    E)   Tohum ıslah evlerinin açılması

Çözüm: 1923 İzmir İktisat Kongresi’nde alınan Misâk-ı İktisadî kararları içinde topraksız köylüye toprak dağıtılması da vardı. 1929’da bu konuda çalışmalara başlanmış, başarılı olunamamıştır. 1945’de, köylüyü toprak sahibi yapmak için Toprak Reformu Kanunu çıkartılmıştır. Ancak büyük  toprak sahibi milletvekillerinin engellemesi sonucu bu kez de uygulanamamıştır.

 

184-Aşağıda verilenlerden hangisinde, ikinci olay birinci olayın sonucu değildir?

    A)   Saltanatın kaldırılması - Cumhuriyetin ilânı

    B)   Cumhuriyetin ilânı - 1924 Anayasası’nın hazırlanması

    C)   Şeyh Sait İsyânı - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması

    D)   Menemen Olayı - Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kapanması

    E)   Halifeliğin kaldırılması - Şer’iyye ve Evkaf  Vekâleti’nin kaldırılması

Çözüm: Şeyh Sait İsyânı, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulduktan sonra patlak vermiş, hatta, isyânın çıkmasında etkisi olduğu gerekçesiyle parti kapatılmıştır.

 

185-M. Kemâl, inkılâplarını gerçekleştirirken, kamu oyunun inanç ve düşüncelerine ters düşmemeye özen göstermiştir.

    Aşağıdakilerden hangisi, M. Kemâl’in bu tutumunu kanıtlar?

    A)   Takrir-i Sükûn Kanunu’nun çıkartılması

    B)   Şer’iyye Bakanlığı’nın kaldırılması

    C)   Bir süre, Güçler Birliği ilkesini benimsemesi

    D)   halifeliği saltanatla birlikte kaldırmaması

    E)   Ordunun  siyasetten ayrılması   Cevap: D

 

186-I.   Kabotaj Kanunu’nun çıkartılması

       II.  Devletçilik ilkesinin uygulanması

       III. Yabancı işletmelerin millîleştirilmesi

    Bu gelişmeler, aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

    A)   Askerî                                                        C)   Hukukî                                           E)   Ekonomi         

                B)   Kültürel                                                           D)   Siyasî             Cevap: E

 

187-İzmir İktisat Kongresi’nde “ekonomide bağımsızlık ve kendi kendine yeterlilik” ilkesi  benimsenmiştir.

    Lozan Antlaşması’nın  bu  ilkeyi  destekleyici  hükmü,  aşağıdakilerden

    hangisidir?

    A)   Osmanlı borçlarının ödenmesinin kabûl edilmesi

    B)   Kapitülasyonların kaldırılması

    C)   Azınlık mahkemelerine son verilmesi

    D)   Yabancı okulların Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlanması

    E)   Boğazlar Komisyonu’nun kurulması    Cevap: B

 

188-Aşağıdakilerden hangisi lâik devlet yönetiminin tam karşıtıdır?

    A)   Monarşi   B)   Teokrasi C)   Meşrutiyet D)   Mutlakiyet E)   Oligarşi

Çözüm: Yasama-yürütme-yargı güçleri tek elde toplanıyorsa Mutlakiyet, Monarşi veya Otokrasi denilir; bir zümrenin elinde toplanıyorsa Oligarşi adını alır. Meşrutiyet, yetkilerin hükümdar ve meclis arasında bölüşüldüğü rejimdir. Teokrasilerde, devlet yönetiminde din kuralları etkindir.  Devlet  otoritesi,  gücünü  dinî  kaynaklardan  alır; dinî inanç ve  ibadetlere doğrudan müdahildir. 

 

189-Atatürk İlke ve İnkılâplarında, aşağıdaki düşüncelerden hangisinin yeri yoktur?

    A)   Devletin bağımsızlığını korumak

    B)   Yönetimde millet egemenliğini sürdürmek

    C)   Türk milletini çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak

    D)   Kalkınmada aklın, bilimin rehberliğini esas almak

    E)   Amaca ulaşmak için her yolu uygun görmek     Cevap: E

 

190-I.   Sanayicilere kredi sağlama

       II.  Ücretsiz arazi sağlama

       III. Vergi ve taşımacılıkta indirim yapma

    Yukarıdakilerden  hangileri  Teşvik-i  Sanayi  Kanunu’nun

    kapsamındadır?

    A)   Yalnız I                                                      C)   I ve II                                              E)   Yalnız II                                         

                B)   I, II ve III                                        D)   Yalnız III       Cevap: B

 

191-Aşağıdakilerden hangisi Atatürk İnkılâplarının amaçları arasında gösterilemez?

    A)   Modern Avrupa devletleriyle Türkiye’yi bütünleştirmek

    B)   Türk milletinin refah seviyesini yükseltmek

    C)   Demokrasinin Türkiye’de yerleşmesini sağlamak

    D)   Osmanlı Mebusan Meclisi’nin açılmasını sağlamak

    E)   Türkiye’de millî egemenlik ilkesinin yerleşmesini sağlamak  Cevap: D

 

192-1926’da kabûl edilen Medenî Kanun ile toplum hayatımızda büyük değişiklikler meydana gelmiştir.

    Aşağıdakilerden hangisi  Medenî Kanun’un getirdiği yeniliklerden biri

    değildir?

    A)   Kadın-erkek eşitliğinin sağlanması

    B)   Kadınlara da boşanma hakkı verilmesi

    C)   Kadınlara seçme-seçilme hakkı verilmesi

    D)   Resmî nikâh zorunluluğu getirilmesi

    E)   Kadınlara istediği mesleğe girme hakkı tanınması

Çözüm: Medenî Kanun, kadına, siyasî değil, sosyal ve ekonomik haklar getirmiştir. 1930’da kabûl edilen Belediye Kanunu ile kadınların belediye seçimlerine katılmaları sağlanmıştır. 5 Aralık 1934’de de milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.

 

193-Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün siyasî alandaki inkılâpları arasında gösterilemez?

    A)   Saltanatın kaldırılması                                D)   Halifeliğin kaldırılması

    B)   Cumhuriyetin ilânı                                                                     E)   Türk Tarih Kurumu’nun açılması

    C)   Siyasî partilerin kurulması

Çözüm: Türk tarih kurumu’nun açılması, Eğitim alanındaki bir inkılâptır.

 

194-I.   Yeni Türk devletinin rejiminin belirlenmesi

       II.  M. Kemâl’e Gâzilik unvanı verilmesi

       III. Kabine sistemine geçilmesi

    Yukarıdakilerden  hangileri  Cumhuriyetin ilânının sonuçları arasında

    gösterilemez?

    A)   Yalnız I                                                      C)   I ve II                                                                             E)   Yalnız III

    B)   Yalnız II                                                     D)   II ve III

Çözüm: M. Kemâl’e Gâzilik unvanı, Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonra TBMM tarafından verilmiştir.

 

195-İlk TBMM’nin aşağıdaki özelliklerinden hangisi Cumhuriyetin ilânı ile sona ermiştir?

    A)   Yasama yetkisinin kullanılması

    B)   Meclis Hükûmeti sisteminin benimsenmesi

    C)   Güçler birliği ilkesinin benimsenmesi

    D)   Milletin tek temsilcisi olması

    E)   Millet egemenliğini temel ilke alması

Çözüm: Cumhuriyetin ilânı ile Meclis Hükûmeti sisteminden, günümüzde de devam eden Kabine Hükûmeti  sistemine geçilmiştir.

 

196-I.   Saltanatın kaldırılması

       II.  Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun çıkarılması

       III. Cumhuriyetin ilânı

    Yukarıdaki  inkılaplardan  hangileri  “Egemenlik kayıtsız şartsız

    milletindir”.  İlkesi doğrultusunda gerçekleşmiştir?

    A)   Yalnız I                                                      C)   I ve III                                            E)   Yalnız II         

                B)   Yalnız III                                        D)   II ve III           Cevap:  C

 

197-Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilânından önce meydana gelen olaylardan biri değildir?

    A)   Saltanatın kaldırılması

    B)   Sevr Antlaşması’nın imzalanması

    C)   Mudanya Mütarekesi’nin imzalanması

    D)   Teşkilât-ı Esâsîye’nin hazırlanması

    E)   Halifeliğin kaldırılması    Cevap: E

 

198-Yeni Türk Devleti’nin hukuk alanında lâikleşmesinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?

    A)   Cumhuriyetin ilân edilmesi                                        D)   Saltanatın kaldırılması

    B)   Halifeliğin kaldırılması                                                              E)   Medenî Kanun’un kabûl edilmesi

    C)   Anayasanın lâikleştirilmesi

Çözüm: Padişahla halifenin aynı kişi olduğunu gözden uzak tutmayalım. Saltanatın kaldırılmasıyla Halifenin elinden yürütme yetkisi alınmıştır. Dolayısıyla, Saltanatın kaldırılması lâik düzene geçişte ilk büyük adımdır.

 

199-Milli Eğitim Bakanlığı, aşağıdakilerden hangisinin kabûl edilmesiyle eğitim ve öğretimin tek sorumlusu hâline gelmiştir?

    A)   Takrir-i Sükûn Kanunu’nun

    B)   Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun

    C)   Medenî Kanun’un

    D)   Maarif Teşkilâtı hakkında kanun’un

    E)   Varlık Vergisi Kanunu’nun    Cevap: B

 

200-Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde ekonomi ve ticaret alanlarındaki işlemleri kolaylaştırmak amacıyla yapılmıştır?

    A)   Tek dereceli seçim sisteminin uygulanması

    B)   Kılık-kıyafetin düzenlenmesi

    C)   Uzunluk   ve   ağırlık   ölçülerinin   uluslar  arası  sisteme   uygun   hâle

           getirilmesi

    D)   Tekke ve zâviyelerin kapatılması

    E)   Teşvik-i Sanayi kanunu’nun kabûl edilmesi    Cevap: C

 

201-I.   İzmir İktisat Kongresi’nin toplanması

       II.  Teşvik-i sanayi Kanunu’nun çıkarılması

       III. Birinci beş Yıllık Plân’ın hazırlanması

    Yukarıdaki  gelişmelerin  kronolojik  sıralaması  aşağıdakilerden

     hangisinde yer almıştır?

    A)   III, I ve II                    C)   I, III ve II                                        C)   II, I ve III

    B)   I, II ve III                                    D)   II, III ve I                                          Cevap: B

 

202-Millî ekonominin ilkelerinin belirlenmesi için, 1923’te İzmir’de Türkiye İktisat kongresi toplanmıştır.

    Aşağıdakilerden hangisi kongrede alınan kararlar arasında yer almaz?

    A)   Milli bankaların kurulması

    B)   Sanayinin teşvik edilmesi

    C)   Özelleştirmeye önem verilmesi

    D)   Demir yollarının inşasına önem verilmesi

    E)   Özel sektörün desteklenmesi   Cevap: C

 

203-Cumhuriyet döneminde aşağıdakilerden hangisi tarımı geliştirmeye yönelik olarak yapılmıştır?

    A)   Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun kabûl edilmesi

    B)   Aşâr vergisinin kaldırılması

    C)   Etibank’ın kurulması

    D)   kabotaj Kanunu’nun çıkarılması

    E)   Duyun-u Umumiye İdaresi’nin kurulması   Cevap: B

 

204-Türk denizleri ve limanları arasında taşımacılık hakkının Türklerin eline geçmesi aşağıdaki inkılâplardan hangisiyle gerçekleşmiştir?

    A)   Kapitülasyonların kaldırılması

    B)   Medenî Kanun’un kabûl edilmesi

    C)   Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması

    D)   İzmir İktisat kongresi’nin toplanması

    E)   Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun kabûl edilmesi   Cevap: C

 

205-Aşağıdaki inkılâplardan hangisi diğerlerinden farklı alanda yapılmıştır?

    A)   Türk Dil Kurumu’nun açılması

    B)   Latin alfabesinin kabûl edilmesi

    C)   Medreselerin kapatılması

    D)   Darülfünûn’un kaldırılması

    E)   Soyadı Kanunu’nun kabûl edilmesi

Çözüm:  Soyadı Kanunu Toplumsal alanda yapılan bir inkılâptır. Diğerleri Eğitim alanına girer. Bununla birlikte, Latin harflerinin kabûlü hem eğitim hem toplumsal alanla ilgilidir.  Cevap: E

 

206-İzmir (Türkiye) İktisat kongresi’nde özel teşebbüsün desteklenmesi kararı alınmıştır.

    Bu kararın uygulamaya konulması için yapılan yenilik aşağıdakilerden

    hangisidir?

A)   Kabotaj kanunu’nun çıkarılması

B)   Aşâr vergisinin kaldırılması

C)   Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkarılması

D)   Tarım Kredi Kooperatiflerinin kurulması

E)   Devletçilik politikasının uygulanması   Cevap:  C

 

207-Aşağıdakilerden hangisi Atatürk döneminde ticaret ve sanayi alanında yapılan yeniliklerden değildir?

    A)   Kapitülasyonların kaldırılması

    B)   İş Bankası’nın kurulması

    C)   Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkarılması

    D)   Birinci Beş Yıllık Plân’ın kabûl edilmesi

    E)   Aşâr vergisinin kaldırılması    Cevap: E

 

208-Aşağıdakilerden hangisi 25 Kasım 1925’te çıkarılan Şapka Kanunu’nun dışında tutulmuştur?

    A)   Profesörler                  C)   Diyanet İşleri başkanları                                E)   Başbakanlar

    B)   Bakanlar                                      D            )   TBMM başkanları

Çözüm: Diyanet İşleri Başkanı, Patrik ve Hahambaşı kapsam dışında tutulmuştur.

 

209-I.   Şapka Kanunu’nun çıkarılması

       II.  Tekke ve zâviyelerin kapatılması

       III. Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması

    Yukarıdaki  inkılâplardan   hangileri   toplumsal  hayatı   düzenlemeye

    yöneliktir?

    A)  Yalnız I       B)  I ve II      C)  Yalnız III      D)  Yalnız II      E)  II ve III

    Cevap:  B

 

210-Yeni Türk devletinin ilk yıllarında özel teşebbüsün desteklenmesine rağmen girişimler yetersiz kalmıştır.

    Bu yetersizlik aşağıdakilerden hangisini zorunlu hâle getirmiştir?

    A)   Halka ekonomik yatırımlarda kolaylık sağlanmasını

    B)   Önemli ihtiyaç ve hizmetlerin devlet tarafından karşılanmasını

    C)   Tarım alanına krediler sağlanmasını

    D)   Yeni bankaların kurulmasının sağlanmasını

    E)   Her türlü üretimin devlet eliyle gerçekleştirilmesini   Cevap:  B

 

211-Türkiye’de bütün vatandaşlara aynı hukukun uygulanması aşağıdakilerden hangiyle gerçekleşmiştir?

    A)   Lozan Barış Antlaşması ile

    B)   Halifeliğin kaldırılması ile

    C)   Medenî Kanun’un kabûl edilmesi ile

    D)   Aşâr vergisinin kaldırılması ile

    E)   Devletçilik İlkesi’nin uygulanması ile   Cevap:  C

212-Türkiye, hukuk alanında aşağıdakilerden hangisini diğerlerinden önce gerçekleştirmiştir?

    A)   Türk Medenî Kanunu’nun kabûl edilmesi

    B)   Türk Ceza Kanunu’nun yapılması

    C)   Borçlar Kanunu’nun yapılması

    D)   Türk Ticaret Kanunu’nun yapılması

    E)   Anayasanın lâik hâle getirilmesi

Çözüm:  Medenî Kanun (İsviçre) 17 Şubat 1926, Borçlar kanunu (İsviçre) 8 Mayıs 1928, Ticaret kanunu (Almanya) 10 mayıs 1928, Ceza Kanunu (İtalya) 1 temmuz 1928’den itibaren uygulanmaya başlamıştır. 

 

213-Aşağıdaki inkılâplardan hangisi çağdaşlaşmaya yönelik olarak yapılmıştır?

    A)   Türk Tarih Kurumu’nun kurulması

    B)   Milâdî Takvimin kabûl edilmesi

    C)   Türk Dil Kurumu’nun kurulması

    D)   Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun kabûl edilmesi

    E)   Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması     Cevap:  B

 

214-Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, aşağıdakilerden hangisine karşı olduğu için kapatılmıştır?

    A)   Millet egemenliğine                                   D)   Çok partili sisteme

                B)   Lâik devlet düzenine                                       E)  Plânlı ekonomiye

    C)   Saltanat ve halifeliğe

Çözüm: Lâiklik İlkesi, 1924 Anayasası’na 1937’de girdi. Oysa, bu parti 1925’te kapatıldı demeyin; halifeliğin kaldırılmasını (3 Mart 1924) aklınıza getirin.

 

215-Aşağıdakilerden hangisi, M. Kemâl ile Türk milleti arasında karşılıklı gelişen güven duygusundan doğan bir sonuç değildir?

    A)  Cumhuriyetin kurulması

    B)  Kurtuluş Savaşı’nın kazanılması

    C)  TBMM’nin kurulması

    D)  Kadınlara siyasi haklar tanınması

    E)  Bölgesel cemiyetlerin kurulması

Çözüm: M. Kemâl ile Türk milleti arasındaki güven duygusu, O’nun Samsun’a çıkışıyla başlamış, gelişerek devam etmiştir.Soru olumsuz olduğuna göre,  Samsun’a çıkıştan önce bir olay aramak gerek. O da, Mondros Mütarekesi’nden sonra kurulan bölgesel cemiyetlerdir.

 

216-Türkiye’de “saltanat” ve “millî devlet” taraftarları arasındaki tartışmanın en yoğun olduğu dönem hangi yıllar arasını kapsar?

    A)  1908-1912                                                   C)  1923-1925                                                       E)  1912-1918                       

                B)  1925-1928                                                       D)  1920-1923

Çözüm: Türkiye’de millî devlet 23 Nisan 1920’de kurulmuştur. 1921 Anayasası hazırlanırken de en çok tartışma “egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” maddesi üzerinde olmuştur. M. Kemâl, öncelikle vatanın kurtarılmasını düşündüğü için, bu tartışmayı geçiştirmiştir.  Askerî zafer kazanılıp, Lozan Konferansı’na İstanbul Hükûmeti’nin de çağırılması üzerine, TBMM saltanatın kaldırılmasına karar vermiştir. Böylece, saltanat ve millî devlet yanlılarının mücadelesi 1 Kasım 1922’de sona ermiştir. Şu durumda 1920-1922  yıllarının içinde olduğu bir dönem aranmalıdır. Cevap: D

 

217-I.   İlk TBMM’nin kurulması

       II.  Saltanatın kaldırılması

       III. Cumhuriyetin kurulması

    Bu gelişmeler,  aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirme amacı taşıma-

    mıştır?

    A)  Ulusal iradeyi hâkim kılmak

    B)  Yeni bir devlet kurmak

    C)  Anayasal düzeni kurmak

    D)  Demokratik yönetimi gerçekleştirmek

    E)  Seçim sistemini değiştirmek

Çözüm: M. Kemâl’in amacı, millî bağımsızlığı sağladıktan sonra, millî iradeye dayalı, demokratik lâik bir cumhuriyet kurmaktı. Devletin dayandığı temel esaslar da anayasasında tanımlanmıştır. Seçim sisteminin değiştirilmesi veya aynı kalması millî iradeyi etkilemez; ayrıntı niteliktedir.

 

218-ulusal egemenlik demokrasinin vazgeçilmez temel ögelerinden biridir.”

    Aşağıdakilerden hangisi, bu ilkeye uygun bir uygulama olabilir?

    A)  Milletvekilliği süresinin sınırsız olması

    B)  Yasama-yürütme-yargı yetkilerinin tek kişide toplanması

    C)  Milletvekili sayısının 450’den 150’ye indirilmesi

    D)  Hükümet yetkilerinin, meclis yetkilerinden üstün olması

    E)  Reşit olan her vatandaşın oyunu serbestçe kullanması

Cevap: E   (Bütün vatandaşların hiç bir ayrım ve sınırlama olmadan oy hakkına sahip olmasına “Genel Oy” denilir).

 

219-Cumhuriyet döneminde görülen gelişmelerden bazıları şunlardır:

       I.   Lâikliğin kabul edilmesi

       II.  Saltanatın kaldırılması

       III. Halifeliğin kaldırılması

      IV. TBMM’nin açılması

       V.  Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesi

      VI. Medeni Kanun’un kabul edilmesi

    Bu   gelişmelerden   hangileri,   “Egemenlik  kayıtsız  şartsız  ulusundur”

    ilkesi ile doğrudan ilişkilidir?

    A)  I-III                         B)  I-V                                        C)  II-IV           D)  V-V            E)  III-IV

Çözüm: Egemenlik ülkeyi yönetmektir. Soruyu bu mantıkla düşünmek gerekir. “Egemenlik kayıtsız şartsız ulusun” olacağına göre de, ulusun seçtiği bir meclis olmalı (çünkü “Doğrudan demokrasi” artık kullanılamaz; “Temsilî demokrasi” zorunludur) ve kişisel yönetime(saltanata) son verilmeli.

Cevap: C

 

220-Türkiye’de, çağdaşlaşma yolundaki değişmelerin en yoğun olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

    A) 1923-1933                                    C) 1945-1950                                        E) 1933-1938 

                B) 1950-1960                                        D) 1938-1945                                        Cevap: A

 

221-Aşağıdakilerden hangisi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun uygulanmasıyla sağlanan gelişmelerden biri değildir?

    A)  Eğitim kurumlarının Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlanması

    B)  Öğretim ilkelerinde birlik sağlanması

    C)  Eğitim programlarının çağdaşlaştırılması

    D)  Medreselerin kapatılması

    E)  Okuma yazma öğrenmenin kolaylaştırılması

Çözüm:Okuma yazma öğrenmenin kolaylaştırılması Harf İnkılâbı ile ilgilidir.

 

222-Aşağıdakilerden hangisi, cumhuriyetin geliştirilmesi amacına hizmet etmiştir?

    A)  Düzenli ordunun kurulması                                        D)  Kurtuluş Savaşı

    B)  Saltanatın kaldırılması                                                                 E)  Lozan Antlaşması

    C)  Lâik devlet anlayışı

Çözüm: C dışındaki seçenekler cumhuriyetin ilânından önceki gelişmelerdir. Bunlar, cumhuriyetin kurulması aşamalarıdır.

 

223-Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye’de Medeni Kanun’un kabulüyle sağlanan gelişmelerden biri değildir?

    A)  Kadına meslek seçme hakkı verilmesi

    B)  Mahkemede şahitlikte kadın erkek eşitliğinin getirilmesi

    C)  Ailelere soyadı alma zorunluluğu getirilmesi

    D)  Vatandaşlar arasında din ve mezhep farkı gözetilmemesi

    E) Patrikhanenin dünya işleriyle ilgili yetkilerinin kaldırılması

Çözüm: Medenî kanun 1926, Soyadı kanunu 1934’de yürürlüğe girmiştir. Medenî Kanun’un kabûlünden önce Mecelle yürürlükte idi. Mecelle, İslâm hukuk kurallarına göre hazırlanmış olduğu için, azınlıklar bu kanunun kapsamı dışında tutulmuşlardı. Dolayısıyla patrikhanelerin azınlıkların haklarını izleme yetkileri vardı. Bu yetki, Medenî Kanun’un kabûlüyle kaldırılmış, mahkemelere devredilmiştir.

 

224-I.   Şapkanın kabul edilmesi

       II.  Lâikliğin kabul edilmesi

       III. Kadınlara siyasal haklar tanınması

       IV. Öğretimin birleştirilmesi (Tevhid-i Tedrisat Kanunu)

       V.  Medeni Kanun’un kabul edilmesi

    Türkiye’yi ilgilendiren yukarıdaki olayların kronolojik sırası nedir?

    A)  V-III-I-II-IV                                               C)  IV-I-V-II-III                                    E)  III-V-I-IV-II

    B)  II-III-IV-V-I                                D)  I-IV-III-II-V

Çözüm: Kronolojik sıralamalarda, zaman kazanmak açısından, ilk veya son olay bulunmalıdır. İlk olay, Tevhid-i Tedrisat Kanunu olup sadece C tercihinde vardır. Veya, son olay olan Kadınlara siyasî haklar verilmesi  sadece C seçeneğindedir. Tevhid-i Tedrisat 1924, Şapka 1925, Medenî kanun 1926,  lâklik 1928, kadınlara siyasî haklar 1934’de kabûl edilmiştir. Lâkliğin kabûl edilmesi için illa da adının geçmesi şart değildir; anayasadan 1928’de “devletin dini İslamdır” hükmünün çıkartılması aynı anlama gelir. İlke olarak anayasaya 1937’de girmiştir.

 

225-Türk kadınlarına,

       I.   Milletvekili seçme ve seçilme

       II.  Belediye meclislerine üye seçme ve seçilme

       III. İstediği mesleğe girebilme

    hakları tanınmıştır.

    Aşağıdakilerin hangisi ilgili hakların tanınma sırasını gösterir?

    A)  I-III-II        B)  II-I-III        C)  III-II-I        D)  III-I-II        E)  II-III-I

Cevap: C

 

226-Türkiye’de,

       I.   Saltanatın kaldırılması

       II.  TBMM’nin kurulması

       III. Çok partili sisteme geçilmesi

       IV. Kadınlara siyasal haklar tanınması

    gibi  demokratikleşme gelişmelerinin  kronolojik sırası aşağıdakilerden

    hangisidir?

    A) II-I-IV-III   B) I-II-IV-III     C) II-III-I-IV   D) I-IV-III-II    E) IV-II-I-III

Çözüm: İlk gerçekleşen TBMM’nin açılmasıdır. En son gerçekleşen de, çok partili döneme geçiştir (1946).

 

227-Atatürk döneminde Türkiye’de tarım, ticaret, sanayi ve bayındırlık işlerinin bir bütün olarak ele alınmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    A)  Bu alanlardaki gelişmelerin birbirine bağlı olması

    B)  Halktan alınan ağır vergilerin kaldırılmak istenmesi

    C)  Dış kaynaklardan kredi almanın kolaylaşmış olması

    D)  Halkçılık ilkesinin yaygın olarak uygulamaya konması

    E)  Türkiye’nin bir tarım ülkesi haline getirilmiş olması

Çözüm: Tarım ürünleri, sanayi için gerekli olan ham maddeyi sağlar. Yol, üretilen mal veya ham maddenin taşınması için gereklidir. Üretilen mal satılamazsa, yenilerini üretmek imkânsızlaşır.

 

228-Toplumsal olaylarda başarı sağlamak için zamanlamanın uygun olması gerekir.

    Türkiye’de  aşağıdaki  olayların  hangisinin zamanlaması bu ilkeye uy-

     gun olmamıştır?

    A)  Saltanatın kaldırılmasından sonra Cumhuriyetin ilan edilmesi

    B)  Cumhuriyetin  ilanından  sonra  Terakkiperver  Cumhuriyet  Fırkası’nın 

          kurulması

    C)  Son  Osmanlı Mebuslar Meclisi’nin kapatılmasından sonra  TBMM’nin

          açılması

    D)  Türk Medeni Kanunu’nun  kabul  edilmesinden  sonra kadınlara siyasal

           haklar verilmesi

    E)   Yeni Türk alfabesinin  kabul  edilmesinden sonra  Millet Mekteplerinin

           açılması

Çözüm: Toplumsal olayların başarısında, zamanlama kadar, toplumun o yeniliğe hazır olup olmadığı da önemlidir. Ülkede demokrasiyi gerçekleştirmek için Cumhuriyetin ilânından sonra Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur. Ancak, mevcut yönetime karşı olanlar, bu partiyi istismar ederek Şeyh Sait İsyânı’nı çıkarmışlardır. Böylece, toplumun çok partili hayata geçiş (Çoğulculuk) için henüz hazır olmadığı görülmüş, Takriri-i Sükûn kanunu’na dayanılarak bu parti kapatılmıştır.

 

229-Aşağıdakilerden hangisi, diğerlerinden sonra çıkarılan bir kanundur?  (1999)

    A)   Tekke, türbe ve zâviyelerin kapatılmasıyla ilgili kanun

    B)   Türk Medenî Kanunu

    C)   Takrir-i Sükûn Kanunu

    D)   Hilafetin kaldırılmasıyla ilgili kanun

    E)   Soyadı Kanunu     Cevap:  E

 

230-Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nda, ithalat konusu olan temel tüketim mallarının üretimine ağırlık verilmesi, öncelikle aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığını gösterir?   (1999)

    A)   Her alanda sanayileşme                                                             D)  Dışa bağımlılığı azaltma

    B)   Fabrikalar açma                                                                                                         E)  Yatırımlar yapma

    C)   Dış kredi sağlama                                                                      Cevap:  D

 

231-I.   Kişi hakları   (2000)

       II.  Kişilerin evlat edinme koşulları

       III. Kişilerin aile kurması

       IV. Kişilerin eğitimi

    Yukarıdakilerden hangileri Türk Medeni Kanunu ile düzenlenmiştir?

    A)   I-II                                                              C)   I-III-IV                           E)   I-III       

                B)   II-III-IV                           D)   I-II-III                                                            Cevap:  D

 

232-Atatürk dönemindeki,   (2000)

       I.   Anadolu tarihinin araştırılması

       II.  Arkeolojinin geliştirilmesi

       III. Müzeciliğin geliştirilmesi

    Çalışmalarından  hangileri,  Osmanlı  Devleti’nde  Türk  tarihinin  salt

    Osmanlı saltanatı açısından öğretilmesine karşı çıkan inkılapçı anlayışı

     yansıtır?

    A)  I             B)   II-III             C)   II                       D)   I-II-III            E)   I-II

Cevap:  E   Atatürk Dönemi’nde, İlk Çağ Anadolu uygarlıklarını aydınlatmak için, arkeolojik çalışmalara hız verilmiş, çok sayıda makale yazılmış, biraz da “uçularak”, eski Anadolu uygarlıklarının Türk kökenli oldukları ileri sürülmüştür. Hititler(Orta Anadolu), Frigler(Orta Anadolu), Lidyalılar(Batı Anadolu), İyonlar(Kıyı Ege), Urartular(Doğu Anadolu) ve Truvalılar (Çanakkale) dır bu uygarlıklar. Bizde müzeciliğin kurucusu -gerçekte o değil- Osman Hamdi Bey’dir. Kendisi aynı zamanda iyi de bir ressamdır. Müzayedede rekor fiyata alıcı bulan “Kaplumbağa Terbiyecisi” ona aittir. 

 

233-I.   Aşar  vergisinin kaldırılması   (2001)

       II.  Doğu  Anadolu’da  muhtaç  çiftçilere  toprak  dağıtımına dair kanunun

             kabul edilmesi

       III. Ziraat Bankası’nın kurulması

    Köylüyü   rahatlatmak    ve    üretimi   artırmak   amacıyla  yukarıdaki

    gelişmelerden hangileri Atatürk Dönemi’nde gerçekleştirilmiştir?   

    A)  Yalnız I      B)  I ve II      C)  Yalnız II       D)  II ve III      E)  Yalnız III  

Çözüm: Türk köylüsü üzerinde önemli bir yük olan Aşâr vergisinin 1925’de kaldırılması tarımsal alanda büyük bir rahatlama sağlamıştır. 1945’de Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu çıkartılmış, toprak ağası milletvekillerinin kösteklemesi sonucu uygulanamamıştır. Ziraat Bankası, Padişah II. Abdülhamit’e I. Meşrutiyet’i ilân ettiren, sonra da onun tarafından boğdurulan Sadrazam Mithat Paşa’nın girişimleriyle Osmanlı Devleti’nde çiftçilere kredi sağlamak amacıyla 1863 yılında kurulmuştur.

 

234-1933 yılında kabul edilen Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı başarıyla sonuçlandırılmış ve Türk sanayisi ilerleme yoluna girmiştir. Ancak İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı istenilen şekilde uygulanamamıştır.  (2001)

    İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın uygulanamamasında aşağıdakilerden

    Hangisi etkili olmuştur?

    A)   Dünyada büyük bir ekonomik bunalımın yaşanmaya başlaması

    B)   II. Dünya Savaşı’nın çıkması

    C)   Özel girişimcilerin sayıca az olması

    D)   Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkarılmasının gecikmesi

    E)   Devletçilik ilkesinin uygulanmaya başlaması

Çözüm: Türkiye’de Birinci Beş Yıllık Sanayi Plânı, Devletçilik İlkesi doğrultusunda, devlet tarafından 1934’den itibaren uygulanmaya başlamıştır. Dünya Ekonomik Bunalımı 1929’da patlak vermiştir. Teşvik-i Sanayi Kanunu 1927’de kabûl edilmiş, fakat, özel girişimin elinde yeterli sermaye ve teknolojik birikim olmadığı ortaya çıkınca, 1933’den itibaren Devletçilik İlkesi uygulanmıştır. 1939’da II. Dünya Savaşı’nın başlaması Türkiye’yi de olumsuz yönde etkilemiş, İkinci Beş Yıllık Sanayi Plânı’nın uygulanamamasına sebep olmuştur.

 

235-Cumhuriyet Dönemi’nde erkeğin aile kurumuyla ilgili ayrıcalıkları büyük ölçüde aşağıdakilerden hangisiyle kaldırılmıştır?   (2001)

    A)   Lâiklik ilkesinin anayasa güvencesine alınması

    B)   Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne üye olması

    C)   Medeni Kanun’un kabul edilmesi

    D)   İtalyan Ceza Kanunu’nun adapte edilerek yürürlüğe girmesi

    E)   Çok partili demokratik hayata geçilmesi    Cevap:  C

 

236-Aşağıdakilerden hangisi Millet Mekteplerinin amaçlarından biridir?  (2001)

    A)   Basılan kitap sayısını artırmak

    B)   Okuma ve yazmada kolaylık sağlamak

    C)   Eğitim ve öğretimi birleştirmek

    D)   Okuma yazma oranını artırmak

    E)   Yüksek okul sayısını artırmak

Cevap:  D    (Millet Mektepleri, ilkokul seviyesini geçmiş vatandaşlara yeni harflerle okumayı öğretmek için açılmıştır.  Sınav Komisyonu  D  seçeneğini kabûl etmişse de doğrusu  B şıkkıdır. Bununla birlikte, Millet Mekteplerinin açılmasından sonra  2,5 milyondan fazla insan okuma-yazma öğrenmiştir).

 

237-I.   Ağırlık ve ölçü birimlerinin değiştirilmesi   (2001)

       II.  Miladi takvimin kabul edilmesi

       III. Medreselerin kapatılması

    Yukarıdaki  inkılapların hangileri,  inkılabın ilgili olduğu alanda birlik

    sağlamak amacıyla yapılmıştır?

    A)  Yalnız I     B)  I ve III      C)  Yalnız II     D)  I, II ve III     E)  Yalnız III

Çözüm: Ağırlık ve ölçü birimlerinin değiştirilmesiyle okka ve arşın gibi ölçülerin kullanılması, Milâdî Takvim’e geçilmesi ile Rûmî Takvim’in kullanılması, medreselerin kapatılması ile de eski eğitim sistemi sona ermiştir. Cevap  :  D

 

238-I.   Saltanatın kaldırılması    (2001)

      II.  Halifeliğin kaldırılması

       III. Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi

    İnkılapların  gerçekleştirilme  sırası  aşağıdakilerin  hangisinde   doğru

    olarak verilmiştir?

    A)  I-II-III          B)  II-III-I          C)  I-III-II         D)  III-II-I        E)  II-I-III

Cevap:  A

 

239-Türk denizlerinde gemi işletme hakkının yalnız Türkiye’ye ait olması aşağıdakilerden hangisiyle sağlanmıştır?   (2001)

    A)   Teşvik-i Sanayi Kanunu             D)   Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı

    B)   Kabotaj kanunu                          E)   Birinci İzmir İktisat Kongresi

    C)   Lozan Antlaşması                                       Cevap:  B

                                                              

240-Aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirilmesi, diğerlerini zorunlu hale getirmiştir?   (2001)

    A)   Tekke ve türbelerin kapatılması

    B)   Medreselerin kapatılması

    C)   Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabul edilmesi

    D)   Şer’iye ve Evkaf Bakanlığı’nın kaldırılması

    E)  Yabancı   okulların  Türkiye  Cumhuriyeti  müfettişlerinin  denetiminde     

           olması      Cevap:  C

 

241-I.  Halkevleri    (2001)  (2004)

       II.  Millet Mektepleri

       III. Köy Enstitüleri

    Yukarıdakilerden hangileri, Atatürk Dönemi’nde kurulmuştur?

    A)   I            B)  I-II          C)   II             D)  I-II-III           E)  III

Çözüm:  Millet Mektepleri 1928, Halk Evleri 1932, Köy Enstitüleri 1940’da kurulmuştur.

 

242-Cumhuriyetin ilk yıllarında, aşağıdaki alanlardan hangisine ekonomik kalkınmada öncelik verilmemiştir?   (2001)

    A)  Tarım        B)  Ulaştırma        C)  Ticaret       D)  Turizm        E)  Sanayi

Çözüm: Tarım, ticaret, sanayi ve ulaştırma alanlarında, halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yatırım yapılmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında turizm alanına öncelik verilmemiştir. Hatta, söylentiye göre, turizm, bir gelir kaynağı olmaktan çok uzak olduğu için, güney sahillerimizde miras paylaşımında kızlara tarımsal verimi olmayan kumsallar ve oralara yakın yerler verilmiş.  Erkeklerimiz ileri görüşlülükten uzak mı diyeceğiz şimdi?

 

243-Atatürk’ün en önemli eserlerinden biri de bizzat kaleme aldığı “Nutuk”tur. Bu eserde Atatürk Türk bağımsızlık mücadelesini ve yeni Türk Devleti’nin kuruluşunu anlatır.   (2002)

    Atatürk bu eserinde,

    I.   1919 – 1920

    II.  1920 – 1923

    III. 1923 – 1927

    IV. 1927 – 1938

    dönemlerinden hangilerini anlatmaktadır?

    A)  I-III            B)  I-II-III          C)  II-III         D)  I-II-III-IV         E)  III-IV

Çözüm: 19 Mayıs 1919 tarihinden başlayıp 1927 yılına kadar geçen olayları anlatmıştır. Ekim 1924’e kadar ayrıntılıdır.  Cevap:  B

 

244-Osmanlı yenileşme tarihinde Batı tarzında kurumlar oluşturulurken geleneksel kurumlar da varlığını sürdürmüştür. Bu durum toplumda ikiliklerin oluşmasına neden olmuştur.   (2002)

    Cumhuriyet döneminde,

    I.   Eğitim

    II.  Turizm

    III. Hukuk

    Alanlarından hangilerinde ikili uygulamalara son verecek uygulamalar

    yapılmıştır?

    A)  Yalnız I        B)  I-III         C)  Yalnız II        D)  II-III        E)  Yalnız III

Çözüm: Medenî kanun’un kabûl edilmesiyle hukuk, Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile de eğitim alanında birlik sağlanmıştır.

 

245-I.   Aşar vergisinin kaldırılması    (2002)

       II.  Miladi takvimin kabulü

       III. Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması

       IV. Hafta tatilinin cumadan pazara alınması

       V.  Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun kabulü

    Ticari   yönden    Batı    ülkelerine  uyum  sağlamak   amacıyla  yapılan

    değişiklikler yukarıdakilerden hangileridir?  

    A)  II-IV       B)  III-IV-V        C)  I-II       D)  I-II-III-IV-V       E)  II-III-IV

Çözüm: Milâdî Takvim’in kabûl edilmesi ve hafta sonu tatilinin pazara alınması Avrupa ülkeleri ile Türkiye arasında ticareti kolaylaştıran bir durumdur. Aşâr vergisinin kaldırılması çiftçilerin  ekonomik durumunu iyileştirmeye yöneliktir. Kabotaj Kanunu ile Türk limanlarından yabancı işletmeler kaldırılmıştır. Teşvik-i Sanayi Kanunu  özel sektörün sanayi yatırımlarını kolaylaştırma amacıyla çıkartılmıştır. Cevap:  A

 

246-I.   Tekke ve zaviyelerin kapatılması   (2002)

       II.  Ölçü ve tartıların değiştirilmesi

       III. Tarih Kurumu’nun kurulması

       IV. Medreselerin kapatılması

       V.  Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabulü

    Yukarıda verilenlerden hangileri toplumsal hayatın çağdaşlaştırılması-

     na yönelik yapılan inkılaplardandır?

    A)   I-II-V                          C)   I-IV-V                                            E)   III-IV-V          

    B)   I-II-IV                                         D)   II-IV                  Cevap:  B

 

247-I.   Ulusçuluk   (2002)

       II.  Devletçilik

       III. Ümmetçilik

    Yukarıdakilerden hangileri halifelikle ilgilidir?

    A)  I           B)  I-III            C)  II           D)   I-II-III           E)  III

Cevap: E (Ümmetçilik, bütün Müslümanları halifenin önderliğinde birleştirmeyi  ve tek bir toplum hâline getirmeyi amaçlar).

 

248-Aşağıdakilerden hangisi 28 Mayıs 1927’de çıkartılan Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun amacıdır?   (2002)

    A)   Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nı uygulamak

    B)   Devletçilik ilkesini uygulamak

    C)   Yer altı zenginliklerini çıkarmak

    D)   Özel teşebbüsü güçlendirmek

    E)   İşsizlere devlet tarafından iş sağlamak     Cevap:  D

 

249-Atatürk döneminde Türk kadınlarına birtakım sosyal ve siyasal haklar verilmiştir.    (2002)

    Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden önce verilmiştir?

    A)   Milletvekili seçme hakkı

    B)   Milletvekili seçilme hakkı

    C)   Muhtarlık seçimlerine katılma hakkı

    D)   Belediye seçimlerine katılma hakkı

    E)   Miras ve boşanma hakkı

Çözüm:  Kadınlara, miras ve boşanma hakkı Medenî Hukuk’la 1926, Belediye seçimlerine katılma hakkı 1930, muhtarlık seçimlerine katılma hakkı 1933, milletvekili seçme ve seçilme hakkı 1934’de verilmiştir.

 

250-I.   Hıfzısıhha Enstitüsü’nün açılması   (2002)

       II.  Müze açılması

       III. Konservatuvar açılması

       IV. Kız öğretmen okullarının açılması

    Yukarıdakilerden hangileri Atatürk döneminde açılmıştır?

    A)   I-III         B)   I-IV         C)   III         D)   II-III         E)   III-IV

Çözüm: Hıfzısıhha Enstitüsü 1928, Cumhuriyetin ilk konservatuvarı olma özelliği taşıyan Ankara Devlet Konservatuvarı 1936’da açılmıştır. Müzecilik, Osmanlı Devleti’nde 1881’de İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin kurulmasıyla başlamıştır. Tanzimat Dönemi (1839-1876)’nde de Kız Öğretmen okullarının açılmasına başlanmıştır.

 

251-I.   Halifeliğin kaldırılması   (2003)

       II.  Çok partili sisteme geçiş

       III. Tekke ve zaviyelerin kapatılması

       IV. Medreselerin kapatılması

       V.  Dini kıyafetlerin giyilmesine sınırlama getirilmesi

    Yukarıda verilen olaylardan hangisi İslamiyetin siyasete alet edilmesini

 önlemeye yönelik değildir?

    A)   I           B)   IV            C)   II            D)   V             E)   III    Cevap:  C

 

252-Osmanlı’nın son dönemlerinde yapılan ıslahatlarla ülkede bazı alanlarda ikili uygulamalar meydana gelmiştir.   (2003)

    Cumhuriyet   döneminde    hangi   alanlarda  yapılan   inkılaplarla   bu

 uygulamalar son bulmuştur?

    A)   Tarım – Ticaret                          

    B)   Eğitim – Hukuk

   C)   Tarım – Din                                

    D)   Din – Siyaset

 E)   Yönetim – Ekonomi

Çözüm: Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim, Medenî Kanun ile hukuk alanındaki ikili uygulama ortadan kalkmıştır.

 

253-Atatürk kaleme aldığı Nutuk adlı eserinde aşağıda verilen olaylardan hangisine değinmiştir?   (2003)

    A)   Kadınlara seçilme hakkının tanınması

    B)   Millet Mekteplerinin açılması

    C)   1929 Dünya Ekonomik bunalımı

    D)   Montrö Boğazlar Sözleşmesi

    E)   Türk devleti’nin kuruluşu    Cevap:  E

 

254-Cumhuriyet döneminde hangi yıl yapılan anayasa değişikliği ile “Devletin dini İslam dinidir” maddesi anayasadan çıkartılmıştır?   (2003)

    A)   1921 değişikliği ile

    B)   1924 değişikliği ile

    C)   1928 değişikliği ile                                                             

    D)   1937 değişikliği ile

    E)   1961 değişikliği ile

Çözüm: 1924 Anayasası’ndan, 1928’de “Devletin dini İslamdır” hükmü çıkartılmış, 1937’de Altı İlke anayasaya girmiştir.

                                                              

255-I.   Evrensel nitelikte olması    (2003)

       II.  Anayasal haklara uygun olması

       III. Toplumun ihtiyaçlarına cevap vermesi

    1926’da  kabul edilen Türk Medeni Kanunu bu özelliklerden hangisine

    uygundur?

    A)   Yalnız I       B)   Yalnız III       C)   Yalnız II       D)   I-II      E)   I-II-III

Cevap:  E

 

256-1934’de çıkartılan bir kanunla “ağa, hacı, molla, efendi, hazret vb” unvanların kullanılması yasaklanmıştır.    (2003)

    Bu yasaklamanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    A)   Halifeliğin gücünü azaltmak

    B)   Osmanlı hanedanının etkisini kırmak

    C)   Modern toplumlara uyum sağlamak

    D)   Toplumda ayrıcalıklı olmayı önlemek

    E)   Lâikliği yaymak   Cevap:  D

 

257-Halifeliğin kaldırılmasında,   (2004)

       I.   Menemen olayı

       II.  Saltanatın kaldırılması

       III. Cumhuriyetin ilanı

    gelişmelerinden hangilerinin etkisi görülmüştür?

    A)   Yalnız I        B)   I-II       C)   Yalnız II       D)   II-III       E)   Yalnız III

Cevap: D  (Menemen Olayı halifeliğin kaldırılmasından sonra, 1930’da gerçekleşmiştir)

 

258-I.   Ürün üzerinden alınması   (2004)

       II.  Her bölgeden farklı oranda toplanması

       III. Gayri Müslimlerden alınması

    Yukarıdakilerden hangisi Aşar vergisinin özelliklerindendir?

    A)   Yalnız I       B)   I-II       C)   Yalnız II       D)   I-II-III      E)   Yalnız III

Cevap:  A

 

259-Devlet eliyle sanayinin kurulması “Birinci Beş Yıllık Plan” hangi yılda uygulanmaya başlandı?   (2004)

    A)   1931            B)   1932            C)   1934           D)   1935          E)   1936

Çözüm:  1933’de yapılmış, 1934’de uygulamaya konulmuştur.

 

260-Saltanatın kaldırılması aşağıdakilerden hangisinin bir gereğidir?   (2004)

    A)   Yurtta ve dünyada barışın                                          D)   Bağımsızlığın

    B)   Ulusal egemenliğin                                                                                    E)   Uluslar arası ilişkilerin

    C)   Özerkliğin                                                                                  Cevap:  B

 

261-Soyadı kanunu ile;    (2004)

       I.   Sosyal

       II.  Siyasi

       III. Ekonomik

    alanlarından hangisinde kolaylık sağlanmıştır?

    A)   Yalnız I       B)   I-II       C)   Yalnız II       D)   I-II-III      E)   Yalnız III

Cevap:  A

 

262-Türkiye Cumhuriyeti’nde,   (2004)

       I.   Hafta tatilinin Pazar gününe alınması

       II.  Miladi takvimin kabulü

       III. Kabotaj Kanunu’nun kabul edilmesi

    Gelişmelerinden   hangisinde   uluslar  arası   resmi    ilişkilere     uyum

     sağlama amacı vardır?

    A)   Yalnız I        B)   I-II       C)   Yalnız II       D)   II-III       E)   Yalnız III

Cevap:  B

 

263-Türkiye’de,   (2004)

       I.   1923 yılında   seçmen  olabilmek  için  uygulanmış  olan  vergi  verme

             şartının kaldırılması

       II.  Seçmen olan herkesin oy kullanmasının zorunlu olması

       III. Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi

    Gelişmelerinden   hangilerinde   yönetime  katılmak  amacının   olduğu

    savunulabilir?

    A)   Yalnız I      B)   II-III      C)   Yalnız II      D)   I-II-III      E)   Yalnız III

Cevap:  D

 

264-I.   Köy Enstitüleri   (2001)   (2004)

       II.  Halk Evleri

       III. Millet Mektepleri

    Yukarıdakilerden hangileri Atatürk Dönemi’nde kurulmuştur?

    A)   Yalnız I       B)   I-II        C)   Yalnız II       D)   II-III       E)   Yalnız III

Cevap:  D

 

ÇOK  PARTİLİ  DÖNEME GEÇİŞ  DENEMELERİ ve İSYÂNLAR

 

265-Trakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulunca, “askerlik ile ilişiği olan milletvekillerinin ya askerlikten istifa etmeleri ya da kışlalarına dönmelerine” ilişkin yasa çıkartılmıştır.

    Böyle bir yasanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    A)   Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı çalışamaz hâle getirmek

    B)   Demokratikleşme sürecini hızlandırmak

    C)   M. Kemâl’in Cumhurbaşkanı olmasını sağlamak

    D)   Ordunun politikaya karışmasını önlemek

    E)   İstiklâl Mahkemelerinin kurulmasını sağlamak

Cevap: D (Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucuları Kurtuluş Savaşı’nın önemli komutanları idi).

 

266-Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılmasını hızlandıran gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    A)   Ekonomide liberal görüşleri savunmaları

    B)   İnkılâpların gelenek göreneklere karşı yapılmasını eleştirmeleri

    C)   Şeyh Sait İsyânı’nın patlak vermesi

    D)   Menemen Olayı’nın çıkması

    E)   Ordunun politikaya karışması   Cevap:  C

 

267-Şeyh Sait İsyânı’nın etkin bir şekilde bastırılması için alınan önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

    A)   İsmet Paşa’nın başbakanlığa getirilmesi

    B)   Takrir-i Sükûn Kanunu’nun çıkartılması

    C)   İstiklâl Mahkemelerinin kurulması

    D)   Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılması

    E)   1924 Anayasası’nın kabûlü   Cevap:  E

 

268-Takrir-i Sükûn Kanunu’nun çıkartılmasını hızlandıran gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    A)   Lâik düzene geçilmesi

    B)   Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması

    C)   Şeyh Sait İsyânı’nın çıkması

    D)   Menemen Olayı

    E)   Serbest Fırka’nın kurulması

Cevap:  C   (takrir-i sükûn: konuşma-yazma yasağı, sansür).

 

269-Şeyh Sait İsyânı TBMM’nin dış politikasında etkili rol oynamıştır.

    Bu isyân,    aşağıdaki   sorunlardan  hangisinin  Türkiye’nin    aleyhine

    çözümlenmesinde etkili olmuştur?

    A)   Boğazlar                      C)   Hatay                                                                             E)   Kapitülasyonlar

    B)   Musul                                                         D)   Yabancı okullar       Cevap:   B

 

270-Serbest Cumhuriyet Fırkası aşağıdaki alanların hangisinde Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan farklı uygulamaları benimsemiştir?

    A)  Lâiklik    B)  Ekonomi      C)  Kadın hakları      D)  Hukuk     E)  Eğitim

Çözüm: Cumhuriyet Halk Fırkası, Devletçi politikayı benimserken Serbest Cumhuriyet Fırkası ekonomide liberalizmden yana olmuştur; aralarındaki tek fark da budur.

 

271-Türkiye’de ilk çok partili hayata geçiş denemesinin başarısızlıkla sonuçlanmasında aşağıdaki gelişmelerden hangisi etkili olmuştur?

    A)   M. Kemâl’e suikast girişimi                                                                     D)   Menemen Olayı

    B)   Saltanatın kaldırılması                                                                                              E)   Şeyh Sait İsyânı

    C)   M. Kemâl’in Cumhurbaşkanı seçilmesi     Cevap:  E

 

272-Millî Mücadele Dönemi’nde çıkartılan Hıyanet-i vataniye Kanunu ile Cumhuriyet Dönemi’nde çıkartılan Takrir-i Sükûn kanunu’nun ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    A)   Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak

    B)   Askere alma işlemlerini düzene sokmak

    C)   Ayaklanmaları bastırmak

    D)   Düzenli ordu kurmak

    E)   İnkılâpların uygulanmasını sağlamak    Cevap:  C

 

273-Şeyh Sait İsyanı, Atatürk’e suikast girişimi ve Menemen Olayı’nın ortak özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?

     A)   İngiltere’nin tahrikleri vardır

     B)   Anayasa’dan ,  “Devletin dini İslamdır ibaresinin” çıkarılması üzerine 

            meydana gelmişlerdir

    C)   Cumhuriyet yönetimini yıkmaya yöneliktirler                                          

    D)  Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının din propagandası sebep olmuştur

    E)   Lâiklik İlkesi’nin anayasaya girmesine tepkidirler

Cevap:  C

 

274-Serbest Cumhuriyet Fırkası, Atatürk’ün emriyle Ali Fethi (Okyar) tarafından kurulmuştur.

    Atatürk, neden Mecliste bir muhalif parti olmasını istemiştir?

    A)   Halkın sorunlarının Meclise daha rahat taşınacağını düşündüğünden

    B)   Cumhuriyet  Halk  Fırkası’nın  artık iktidardan inmesi gerektiğine  olan

           inancı

    C)   Cumhuriyet  Halk  Fırkası’nın uyguladığı Devletçi politikanın başarıya

           ulaşmayacağını anladığından

    D)   Ali Fethi’nin sınıf arkadaşı olmasından

    E)   Terakkiperver  Cumhuriyet  Fırkası’nın  başka  bir isim altında yeniden

           kurulmasını önlemek istediğinden

Çözüm: Atatürk, Serbest Cumhuriyet Fırkası’nı, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın Türkiye’ye sıçramasıyla oluşan sıkıntıya çare bulmak, halkın sorunlarını  Meclise daha  çok taşımak amacıyla kurdurmuştur. Ancak, inkılâp karşıtlarının  eline geçmesi üzerine, Ali Fethi Bey,  partiyi,  18 Aralık 1930’da kapatmıştır.

 

275-Türkiye Cumhuriyeti’nde çok partili döneme geçiş denemesi aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?   (1999)

    A)   Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması

    B)   Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması

    C)   Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne üye olması

    D)   Cumhuriyetin ilan edilmesi

    E)   Demokrat Parti’nin kurulması

Cevap:  B

 

 

276-I.   Şeyh Sait Ayaklanması   (2000)

       II.  Menemen Olayı

       III. Demirci Ayaklanması

    Yukarıdakilerden  hangileri,  ulusal  ve  lâik devlet anlayışına karşı bir

    tepki niteliğinde değildir?

    A)  Yalnız I        B)  Yalnız II        C)  Yalnız III         D)  I-II         E)  II-III

Cevap:  C  (“Demirci Ayaklanması” ile, Kuvva-i Millîye’nin ortadan kaldırılıp düzenli orduya geçilmesi üzerine, Batı Cephesi’nde Demirci Mehmet Efe’nin isyân girişimi anlatılmak isteniyor).

 

277-Atatürk’ün isteğiyle kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?   (2001)

    A)   Partide liberal ekonomi sisteminin benimsenmemesi

    B)   Gerici çevrelerin partiye girmesi

    C)   Dünyada ekonomik bir bunalım yaşanması

    D)   Bursa’da ezanın Türkçe okunmasına karşı olayların çıkması

    E)   lâikliğin anayasa güvencesine alınması

Cevap:  B  [Partiyi, kurucusu Ali Fethi (Okyar) kapatmıştır].

 

278-I.   Cumhuriyet Halk Partisi    (2002)

       II.  Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

       III. Serbest Cumhuriyet Fırkası

       IV. Demokrat Parti

   Yukarıda   verilen   partilerden   hangileri   Atatürk   döneminde

    kurulmamıştır?

    A)  I-II          B)  III-IV          C)  II-IV          D)  IV          E)  II-III

Çözüm:  Demokrat parti 1946’da kurulmuştur.

 

279-Türkiye tarihinde çok partili döneme geçiş denemeleri hangi tarihte başlamıştır?    (2002)

    A)  1921          B)  1923          C)  1924          D)  1945          E)  1950

Çözüm:  Yeni Türk Devleti’nin ilk partisi, 9 Eylül 1923 târihinde kurulan Cumhuriyet Halk Fırkası’dır. Çok Partili döneme geçiş için ilk deneme ise, 17 Kasım 1924’de kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulmasıyla gerçekleşmiştir. Soruda “hangi tarih” denilip  seçeneklere yıl veriliyor; Türkçe de, böylelerinin elinde öldürülüyor.

 

280-Aşağıdaki olaylardan hangisi, Cumhuriyet dönemi çok partili demokratik hayata geçişin gecikmesinde etkili olmamıştır?   (2003)

    A)   Vagon-Li Olayı’nın çıkması                                         D)   Menemen İsyanı’nın çıkması

    B)   Şeyh Sait İsyanı’nın çıkması                                         E)   Toplumun hazır olmaması

    C)   Serbest Cumhuriyet Partisi’nin kapatılması

Çözüm: Vagon-Li Olayı, İstanbul’da Fransız Vagon-Li (yataklı vagonlar) Şirketi’nde Türkçe konuşan bir memuru, müdürün azarlaması üzerine çıkan olaylardır. 22 Şubat 1923 târihinde patlak veren ve şirketin Beyoğlu’ndaki acentesi tahrip edilen  olayın, çok partili hayata geçilmesi ile ilgisi yoktur.

 

ATATÜRK DÖNEMİ’NDE TÜRKİYE’NİN DIŞ POLİTİKASI

 

281-İki devletin anlaşmasında aşağıdakilerden hangisi temel ilke olarak alınırsa, bu devletlerin birbirlerinin yönetimlerine saygılı olduğu söylenebilir?

    A)   Her devlet kendi geleceğine kendisi karar verecek

    B)   Birinin tanımadığı devletler arası bir anlaşmayı diğeri de tanımayacak

    C)   Önceden yaptıkları anlaşmalar, yeni durumlardan etkilenmeyecek

    D)   Karşılıklı ekonomik çıkarlara ağırlık verilecek

    E)   Anlaşmalar tek taraflı olarak yürürlükten kaldırılmayacak   Cevap:  A

 

282-Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Cumhuriyeti hükûmetleri için bir sorun olmamıştır?

    A)   Türk-Yunan ilişkileri

    B)   Boğazlar

    C)   Kapitülasyonlar

    D)   Hatay

    E)   Türkiye-Irak sınırı

Çözüm: